Atrapa un topónimo! - KaleidoScapes

Versión popular do microtopónimo

Salgueiral.

Lorena García Rodríguez · 29 febrero 2020 12:41

Versión oficial do microtopónimo
Non se coñece ningún rexistro oficial do microtopónimo.

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Salgueiral		42,848889903	-8,675182610

Significado do microtopónimo
Esta finca chámase así porque era un extenso aglomerado de salgueiros entre outros tipos de árbores. Ben certo é, xa que nesa finca e nas do redor predominaba esta árbore de ramas largas e caídas tamén chamado chorón.

Clasificación segundo o significado
Fitotopónimo

Descricións das características naturais
Sitúase na Parroquia de Santa María dos Ánxeles, en Brión. É unha finca de 300 metros cadrados aproximadamente rodeada de máis fincas de outras persoas. Ten unha carreteira ao lado ben asfaltada para poder acceder co coche, aínda que non é unha carreteira moi transitada. A finca ten ademáis de algún que outro salgueiro, árbores frutais plantados polos meu avós, que aínda son pequenos porque están en crecemento. Uns metros atrás, está a zona poboada onde hai casas e un pequeno cruceiro de pedra.

Descricións das características antrópicas
O certo é que a finca está prácticamente no monte polo que non hai elementos realizados polo home, aínda que o único que podo sobresaltar son as árbores frutais que plantou o meu avó e a miña avoa.

Actividades asociadas ao lugar
A única actividade que podo destacar feita nese lugar é o traballo da xente que ten as fincas ahí, cómo os propietarios das fincas as traballan o que poden e como poden, incluíndo ao meu avó. Nalgunhas hay pequenos invernadoiros nos que teñen algunhas que outras hortalizas e noutras plantan o millo.

Mostras de tradición oral
Meu avó recorda que era unha finca na que xogaba cando era pequeno cos seus primos á carioca e facían algunha que outra reunión nunha caseta que tiñan alí. Agora de maior, ten o recordo dunha tarde de verán na que se atopaba limpando a finca coa miña avoa, cando de súpeto a miña avoa topou sen querer cun enxame de abellas e ao darlle co fouciño picáronlle 6 ou 7.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Ese microtopónimo tamén se encontra en: Marrozos (Santiago de Compostela, A Coruña), Saiáns (Vigo, Pontevedra), Coiro (Cangas, Pontevedra), Tiobre (Betanzos, A Coruña), Biduído (Ames, A Coruña), Oural (Boqueixón, A Coruña), Castrelo (Cambados, Pontevedra), Nois (Foz, Lugo), Xuño (Porto do Son, A Coruña), Tomiño (Pontevedra)... Aínda que en Galiza existen 136 topónimos en total chamados Salgueiral.

Fotografías do lugar

Fontes secundarias empregadas
https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/visor, acceso o día 01/03/2020
A demáis información conseguinna preguntándolle ao meu avó Jesús Rodríguez Serramito.

Nome e apelidos
Jesús Rodríguez Serramito

Versión popular do microtopónimo

Morosa

Mario Rama Gallardo · 15 febrero 2020 15:54

Versión oficial do microtopónimo
Morosa

Pronuncia do microtopónimo

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Morosa		42,796655800	-8,983596300

Significado do microtopónimo
Meu avó dime que se chama así, porque unha morosa é un lugar onde hai moitas pedras e toxos e antigamente esta finca estaba descoidada.

Clasificación segundo o significado
Fitotopónimo

Descricións das características naturais
Sitúase nun monte a 8 m dende o nivel do mar e esta preto do Río Maior, en Esteiro.

Descricións das características antrópicas
Está situado nunha zona de cultivos está vallado cunha parede de pedra e alambre, dentro da finca hai árbores frutais.

Actividades asociadas ao lugar
Plantase árbores frutais como laranxeiros, viñas, mazanceiras, limoeiros e outras plantas.

Mostras de tradición oral
Fai uns anos un xabaril perseguiu a miña avoa ata a porta da sua casa, que está a 50 m da finca.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Este topónimo tamén aparece en Cambados e en outros lugares de Muros.

Fotografías do lugar

Fontes secundarias empregadas
Nomenclátor https://www.xunta.gal/nomenclator,Acceso o día 05/03/2020. Galicia Nomeada https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/inicio, Acceso o día 05/03/2020.

Nome e apelidos
José Rama Mayo

Versión popular do microtopónimo

Rioseco

Jaime Fernández Fernández · 2 marzo 2020 16:39

Versión oficial do microtopónimo
Rioseco

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Rioseco	A Coruña, Carnota, San Mamede	42,851321349	-9,092504375

Significado do microtopónimo
É a zona onde antes había un río e co tempo secou quedando unhas brañas húmidas, pero que xa non teñen cauce de río.

Clasificación segundo o significado
Hidrotopónimo

Descricións das características naturais
Está nun val protexido do vento polo monte Pindo.

Descricións das características antrópicas
Só hai dúas casas construidas ahí e o resto son fincas adicadas a herbais e a plantacións, sobre todo de patacas e verduras (repolos, coles...)

Actividades asociadas ao lugar
Na actualidade a maioría da poboación é xubilada. Celebran as festas na honra a San Mamede en agosto e ao Santo Cristo en septembro. Os xubilados foron mariñeiros polo que teñen pasatempos asociados coa ribeira: pescar, coller berberechos, pasear pola praia...

Mostras de tradición oral
Os primeiros veciños que construiron ahí foron moi criticados porque se consideraba que era un lugar moi solitario.De feito, non había ningún camiño polo que puidera pasar un carro ou un coche, soamente sendeiros de a pé entre as leiras.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Aparece nos seguintes concellos:
Calvos de Randín (na Limia), na parroquia de Campelo (no Corgo), na parroquia de Santa María de Lagostelle (en Guitiriz), na parroquia de Santa Xiá de Monfero (en Monfero), na parroquia de Muras (en Muras), na parroquia de Aro (en Negreira), na parroquia de Figueiroá (en Paderne de Allariz), e na parroquia de Vilela (en Taboada).

Fotografías do lugar

Fontes secundarias empregadas
Ares Vázquez, N. (2013): Estudos de toponimia galega.Real Academia Galega. P. 426, p. 1130.
Cabeza Quiles, F. (2008): Toponimia de Galicia. Guías AZ. Editorial Galaxia. P. 394
García Pérez, G.: Redundancia toponímica (España y Portugal). El Nuevo Miliriario. P. 55
htpps://tierra.tutiempo.net/Acceso o día 20/02/2020
htpps://gl.m.wikipedia.org/Acceso o día 20/02/2020

Nome e apelidos
María Soledad Louro Lestón

Versión popular do microtopónimo

Pedra da Mira

Fran García Sebe · 5 marzo 2020 20:51

Versión oficial do microtopónimo
Pena da Mira/ Pedra da Mira

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Pedra da Mira	Buceleiras, Bugallido, Ames, A Coruña.	42,849738228	-8,606549691

Significado do microtopónimo
Como o seu nome indica signiffica que ten moi boa vista. Vese Santiago, O Val da Maía e outros sitios máis. Moitos veciños van a ver os "fogos do Apóstolo" dende ese sitio.

Segundo as fontes consultadas parecen cadrar con esa idea de boa vista , que se pode mirar toda a zona de Santiago, Ames, Brión..

Clasificación segundo o significado
Orónimo

Descricións das características naturais
Esta "Pedra da Mira" está nun monte chamado O Picón. Está a 200 metros máis ou menos de altitude. Hai árbores arredor
Nesa Pedra da Mira hai uns Petrogifos. Os gravados apenas se recoñecen polo desgaste.Tamén a poucos metros encóntanse as mámoas do Picón.

Descricións das características antrópicas
Nesa Pedra da Mira hai uns Petroglifos. Os gravados apenas se recoñecen polo desgaste.Tamén ,a poucos metros, encóntanse as mámoas do Picón.

Temos que dicir que pasa por alí unha liña de alta tensión e un pouco máis apartado un gasoducto. ( foi desviado un pouco cando decubriron que quela zona era de interese patrimonial...) E o estado de conservación do lugar non é do mellor.
Nesa zona hai árbores ( piñeiros ,eucaliptos,carballos), hai tamén bastante fauna coma coellos, raposos, e bastantes tipos de aves). Foi diminuindo tanto os árbores coma a fauna debido, entre outras cousas a incendios e a tala de árbores (concentración de montes...).

Actividades asociadas ao lugar
As actividades que se máis se relacionan con este topónimo son as de lecer e dicir ir a pasear, ver, sacar fotos, videos da zana... e sobre todo no mes de xullo ver os fogos e queima da fachada da catedral de Santiago o 24 e 31 dese mes. Os veciños van con familias e amigos e levan bebida e comida para cear e logo a ver os fogos.

Mostras de tradición oral
As únicas lembranzas que contan os informantes cos que puiden falar é a de ir a ver os fogos e queima da fachada da catedral de Santiago os días 24 e 31 de xullo. O ben que o pasaban ceando en familia, amigos. E tamén con veciños de outras parroquias (Viduido...).

Presenza do microtopónimo en Galicia
Non aparece no Nomenclátor. Hai pouca información deste microtopónomo.
Aparecen palabras co inicio "A pedra de...", pero non Pedra da Mira.

Fotografías do lugar

Fontes secundarias empregadas
Fotografias sacadas no lugar e algunhas das fontes dixitais foron entre outras :
- http://patrimoniogalego.net/index.php/82236/2016/01/pena-da-mira/ (data 3/03/2020)
-http://onosopatrimonio.blogspot.com/2011/07/petroglifos-de-galiza_10.html (data 2/03/2020)
-https://www.xunta.gal/nomenclator?p_p_id=NomenclatorPortlet_WAR_NomenclatorPortlet&p_p_lifecycle=1&p_p_state=normal&p_p_mode=view&p_p_col_id=column-1&p_p_col_count=
(data2 /03/2020)

Nome e apelidos
Mª Eva Sebe García

Versión popular do microtopónimo

O Castro

Iago Calvo Mirás · 25 febrero 2020 13:03

Versión oficial do microtopónimo
Monte do Castro

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Monte do Castro	Provincia de A Coruña, concello de Teo, parroquia de San Xoán de Calo.	42,818154026	-8,595172689

Significado do microtopónimo
Este microtopónimo fai referencia a un antigo asentamento prehistórico (castro) neste lugar no século I.

Clasificación segundo o significado
Construcións

Descricións das características naturais
Sitúase nun alto a uns 150 metros de altitude, nunha zona de piñeiros e eucaliptos.

Descricións das características antrópicas
Encóntrase nunha zona rural, rodeado das aldeas de Mouromorto, Socastro, Texexe e Cornide. Nel atópanse as ruinas dun castro onde se poden ver a súa croa (recinto superior), os parapetos e murallas, e outras estructuras, que a pesar de non estar escavado quedaron á vista despois dun incendio que se produxo en xullo do 2015.

Actividades asociadas ao lugar
Na actualidade este monte é una zona protexida por Patrimonio, xa que a arqueóloga Pilar Fernández está a levar a cabo un proxecto arqueolóxico no lugar.

Mostras de tradición oral
Hai una lenda que conta que cando o Apóstolo Santiago pasou por alí camiño a Santiago, o seu cabalo deixou a pegada nunha pedra deste monte. A pedra está no cumio e ten un furado no medio. Actualmente non se pode chegar a ela debido á maleza.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Este microtopónimo atópase en outros lugares de Galicia coma Vigo (Paseo Cedros), Pontevedra (Barro), Ribadumia (Lameán de Arriba-Santa María de Besomaño)

Fotografías do lugar

Fotografías adicionais

Fontes secundarias empregadas
Asociación Cultural Colectivo a Rula (colectivoarula.com), Concello de Teo (https://www.teo.gal), Nomenclátor-Xunta de Galicia (https://www.xunta.gal>nomenclator), La Voz de Galicia (https://www.lavozdegalicia.es). 25/02/20

Contactei coa arqueóloga Pilar Fenández Pintos, que está a traballar para atopar máis información sobre as ruinas do castro, por correo electrónico; e mandoume un par de fotografías da parte máis alta do monte e unha reconstrucción de como era o castro. Estas imaxes fóronme cedidas por DOA Arqueoloxía

Nome e apelidos
María Luisa Jorge Veiga (principal), Ana Isabel Mirás Jorge e Pilar Fernández Pintos (DOA Arqueoloxía).

Geography and History of Ames

Atrapa un topónimo! « Atrás Buscar: