Geography and History of Ames

Pasando a remuda da nosa memoria histórica « Atrás    

Título

Carlos Castro fálanos dos tempos de Franco e a transición no Baixo Miño

 

Sofía Álvarez Castro · 14 noviembre 2019 16:37


Foto coa persoa entrevistada

Idade
84

Historia
Neste traballo, eu decidín entrevistar ao meu avó materno, Carlos Castro, que viviu algunhas épocas relacionadas coa guerra civil: o franquismo e a transición. El faloume de varios temas que lembra sobre esos tempos, como o medo, o golpe de estado, e o estraperlo, no que estivo implicado, e contoume varias anédotas acerca diso.
Xa que neste apartado non colle a exposición completa, vou presentar as diferentes partes dela.
Comezo falando do pouco que lembra da propia Guerra Civil, xa que daquela era moi pequeno, e da súa nenez na posguerra, o respeto que se lles gardaba ás autoridades, o silencio, os paseos e a fame, e algunha historia súa relacionada con estos aspectos.
Continúo coa morte de Franco, en 1975, do que tampouco tiña moito que contarme xa que no pobo gobernaba o silencio, polo que puidese pasar. Pregunteille tamén sobre o golpe de estado de Tejero, e el contoume como se enterou do ocorrido aquel 23 de febreiro.
Xa que meu avó estivo implicado no estraperlo, contoume varias historias das súas vivencias na estrada, a cada cal máis curiosa.

Fotos adicionais

Fotos adicionais

Fotos adicionais

Fotos adicionais

Documentos


Título

Mary fálanos da trasición

 

Loaira Lestón Canosa · 5 abril 2025 19:01


Título

Querida Mama ,tengo miedo.


Foto coa persoa entrevistada

Encabezado da carta
Hola Mama:
Sigo bien , tranquila.Solo quería hablar contigo y puede que sea la ultima .
Sabes todo el amor que os dedico y es tanto que no sabria expresarlo así que me basta decir ,os quiero.

Corpo da carta
Digo esto porque el otro dia después de volver de la fabrica textil caí enferma de gripey mañana paso inspeccion con la señora Kugler.La gripe no es buena aqui ,todos los que enfermaron no los volvi a ver y tengo miedo de lo que me pase.
Espero que me den algun tipo de medicamento porque no soport mas la enfrmedad, no tengo ropas para taparme del frio ,no nos dejan. Tabien evito toser , a veces trabajando me aguanto los estornudos para que no piensen que estoy enferma por lo que os comente. Esto no nos lleva a nada bueno por lo que espero que vosotros os encontreis mejor , si no no tendria ninngna razon para aguantarme los estornudos.

Despedida da carta
Tened cuidado, no quiero que llegueis aqui . Cuidaros , esconderos bien y acordaros de mi siempre.

Os quiero.
Gerda

Idade
66

Foto de contexto

Historia
Mary experienced the transition at 13-14 years old and shortly afterward emigrated to the United States searching for work . He says that most of the emigrants to America of his time and generation were in search of the work that was lacking in Spain after Franco's regime.She has the most significant difference for her where her generation emigrated the whole family while in the previous one only the father of the family went and throughout the years he would bring the family and it is something that she values ​​the most.
He mentions that the worst part was the morriña she felt, describing it as something you don't know what it is until you leave home, no matter how much you think you know, the longing to see family and friends again...
Regarding the restrictions that came to light, there were exchanges and 'estraperlo ' in the maritime sector where ships passed fish without 'being declared at customs' as she said, making some extra money. Not declaring also prevented those in charge of rationing from taking away their food and being able to eat more at home, as happened in both families, my father's and my mother's, whose most common food was fish, which both grandparents earned.
She mentions that what she saw was the ration card that her mother took when she went shopping. She mentions that those who lived better were those who had a garden or fished. She remembers her grandmother mentioning the comfort of her garden and chickens. On the other hand, in the neighbors' house with 10 children, they had a hard time like the majority who ended up begging on the street.
Changing the question, she talks about education.
She went to school normally and says she didn't feel that hunger thanks to her father's fishing, where they never lacked food. But she was aware of the condition of others as a child.He states that he already noticed a process, but the children continued finishing school to go to work at 13 or 14 years old navigating,fishing,emigrating ... while the women, some of them studied in Santiago and the vast majority took a sewing course and went to work in the homes of whoever they could to win money to not be a charge for they family because everything was missing . He noted this progress mixed with the delay, mentioning the clothing where they still wore those long skirts.
He concludes by reflecting: ''Most emigrants who are now of retirement age are wondering whether to stay here or go to Spain because they have families and children in Spain, andthe childs there in this case, America''.
Continuing with the comparisons about emigration, she mentions that she notices how those who emigrate now are educated people, while before it was working people.
She said several phrases at the interview that encompass the concept of being an emigrant and i wanted to put them here :'' la vida del emigrante que no eres ni de aqui ni de alla'' y ''los que vuelven y tienen la familia aqui (en america) tienen el cuerpo en Espaňa y el corazón en America entonces despues quieren volver y no pueden porque pierden la residencia’’







Título

Ángela Nieto Nieto fálanos do réxime franquista.

 

Irene Álvarez Rodríguez · 3 marzo 2024 17:55


Foto coa persoa entrevistada

Idade
76

Historia
Conta que vivían baixo un "rexime familiar" no que non se lles permitía saír sen a compañía dos pais ata os 21 anos. Traballaron no campo desde os 7/8 anos, ían pastar as vacas, collían herba e verduras para os coellos, as galiñas e as vacas que tiñan na casa. Eran elas quenes ían lavar a roupa: a roupa miúda nun lavadoiro de auga corrente e as mantas e colchas no río Donas en Serra de Outes que, por mor do peso, ás veces caían. Polo día traballaban, ainda que podían acudir á escola pública pero quedaba moi a desmán. Por iso, asistían a unha escola de pago polas noites a partir dos 15 anos, impartidas por un ferreiro, que apenas tiña estudos, para nenos e adultos. Afirma que o pasaban moi ben, non recibiron propaganda franquista en parte porque non tiñan televisión. Recorda en especial a falta do seu pai que, con 35 anos, cando ela tiña 6, marchou a Venezuela a traballar, deixando 5 fillos ao coidado da súa nai enferma, unha avoa e unha tía, pero sempre con moita ledicia.


Título

Manuel Fajín Pais nos habla sobre la dictadura, transición y guerra civil.

 

Irene Fajín Valiñas · 13 noviembre 2019 19:22


Foto coa persoa entrevistada

Idade
78

Historia
De lo primero de lo que me habló mi abuelo fue de la guerra civil, pero sobre su padre (mi bisabuelo), que se llamaba Carlos Fajín Manteiga. Participó en la guerra civil durante 3 años, por el norte de España, empezando la guerra en Galicia, y siguió por Zamora, León, Asturias,... hasta Barcelona. Pasaban mucha hambre y la comida la robaban de casas ricas o abandonadas por otras personas que se tuvieron que ir de ellas por miedo a que los mataran, o comían lo que les daba el ejército, que era una lata de sardinas, embutido, una barrita de pan, y nada más, pero eso para días. Además de que vestían un uniforme marrón que igual no sacaban hasta pasar 2 o 3 meses, porque no tenían otra cosa, llenos de piojos, pulgas, sarna, y otras cosas. En relación con las enfermedades me contó que, por ejemplo, para curar un resfriado calentaban leche de la vaca natural, le añadían miel, azúcar, y algunos coñac (y usaban plantas medicinales también). Después la dictadura. Me contó que Franco fue dictador de España durante 40 o 50 años, y que cada mes mandaba a la guardia civil hacer unas rutas para vigilar y hacer preguntas a la gente, y hasta se quedaban a dormir y cenar, en casas que tenían las mismas ideas que el. Iba a un colegio en una parroquia que se llamaba Nantón, en la que convivían niñas y niños juntos en clase haciendo las mismas cosas todos por igual (aunque había clases de solo de niñas y solo de niños). Iban caminando, mi abuelo media hora tranquilamente, por los caminos del monte, ya que no había carretera, haciendo frío y muchas veces sin paraguas y zocos de madera. Finalmente la transición. Empezó hablándome de la constitución, creada después de la muerte de Franco, por un grupo de ministros en un monasterio (cree) durante 15 días. Casi para finalizar, me habló del golpe de estado de 1982, que como los de ETA, un partido revolucionario vasco, querían ser independientes, iniciaron una guerra contra la nación, matando a políticos, guardias civiles, gente rica ... secuestraban, y muchos de ellos murieron y otros aún siguen en la cárcel desde aquella. Entonces hubo un golpe de estado con unos generales, en el que Tejero, que era el secretario de la casa real, se pusieron de acuerdo una noche para hacer ese golpe de estado. Y cuando estaban todos los ministros reunidos en el congreso de diputados, entró Tejero con un montón de policías y guardias derrumbando todo, pero no lo consiguieron, además de ser detenido el y la armada. Finalmente los vascos perdieron fuerzas y se rindieron. Otro tema era el racionamiento de alimentos, que consistía en ir a un supermercado, pero con tiendas independientes en las que te daban una cantidad de alimento por familia, al mes. Por ejemplo el aceite. Si te correspondía por familia 1L, solo tenías 1L al mes (aunque se usaba más la manteca (grasa de cerdo fundida) que era parecido al aceite pero menos saludable).
Me habló también sobre las emigraciones. Como el, que se tubo que ir a Suiza durante 3 años a trabajar a una fábrica de papel, porque las condiciones de vida y trabajo eras mucho más altas que en España. Y porque mi abuela enfermó, que sino se habría jubilado allá. Las familias antes podían ser de 6,7,8,9 o incluso 12 hermanos, y se tenían que apañar como podían para salir adelante, ya que era más difícil conseguir dinero. Sobre todo a Brasil, Buenos Aires,... y en los años 1962 o 63 se iban a América del norte, Francia, Inglaterra, ... porque se ganaba el triple (en Suiza mi abuelo ganaba 35,000 pesetas y en España solo 16,000 pesetas) También se ayudaban entre vecinos en los trabajos de casa y campo, como lavar ropa o plantar algo. Finalmente sobre campos de concentración se acordó de que eran campos gigantes cerrados donde llevaban a los presos políticos o soldados (o tropas en caso de ser guerra) de ideas diferentes a las de Franco. Algunos los mataban dejándolos tirados en el suelo, o haciendo fosas comunes que viene siendo un agujero con todos los muertos dentro y tierra por encima.


Título

Manuel Otero Ares. Dictadura franquista e estraperlo.

 

Andrea Barreiro · 12 noviembre 2019 17:44


Foto coa persoa entrevistada

Idade
83

Historia
Manuel Otero Ares coñecido como Virano naceu no Cruceiro de Roo, situado dentro do concello de Outes O 20 de marzo 1936. Súa avoa vivía en Santiago de Compostela , casouse e tivo a nai de Virano ,María Otero Ares que o tivo a él de solteira . A súa familia vivía do estraperlo é dunha pequena panadería que tiñan no Cruceiro .Esta pandería era totalmente legal ,nestas vendían pan , a un precio axustado as taxas legais , coa cartilla de racionamento tamén chamada "cien gramitos". Esta xenerou moita polémica xa que esta cartilla estaba dividida en 3 clases : primeira , segunda e terceiro , que se distinguían entre elas polo grado de saúde e ata pola posición familiar ,as cartillas verdes eran as dos ricos , e as amarillas as dos pobres ou medios . O estraperlo xurdiu pola fame xa que Franco só permitía comprar a comida que indicaba a cartilla de racionamento . As familias que estiveron no bando contrario non se lle repartía a cartilla non tiñan dereito a comer . A panadería tíñana no Cruceiro de Roo que as veces vendían outras cantidades de pan ,que facían no forno da casa,ou incluso tamén outros productos como o aceite. Algunhas veces ao mes Manuel recorda ver a súa nai comprar fariña na porta que lle traían uns homes que viñan en carromatos .O plan branco só o podían consumir os curas ,os militares ou incluso algungas familias prestixiosas .Para reflexar a fame nesa época meu tío avó díxome que os seus compañeiros ían a súa casa comer bocatas ,é non deixan ningunha migalla de pan. Na ditadura as clases baixas comían un famoso pan ,que era máis oscuro que outro,feito de centeo , máis insípido ,e non mataba a fame como o outro . Manuel tamén me contou que na dictadura franquista tiñas que ser católico ,e os casados tiñan que levarlle 1 ducia de ovos aos curas ,máis ir a misa ,nas escolas había que rezar o Gloria e berrar "Viva España,"viva Franco ". En 1956 ata 1958 , él traballlou nun barco lanzando minas "explosivos " , isto forma parte do servizo militar , Franco ía algunhas veces revisar o traballo que realizaban para revisar. Algunhas veces o barco tiña que ir cara Barcelona , e Francisco Franco foi con eles , isto ata dúas veces . Cando Franco ía con eles non se lle podía nin mirar aos ollos ni falar con él. En 1959 contrae matrimonio con Dominga Freire Rama e marchan xuntos para Uruguai .En 1966 marchan os dous para Suíza e volven para España en 1975 onde se estableceu en Vigo traballando no servizo de augas municipais . Meu tío avó contoume que cando él chegou a España non se centrou na política do país, senón en traballar pero si que puido notar o cambio a democracia,e tamén me contou que a súa muller traballou lavando roupa nunha escola en Vigo. Para concluír conto algunhas outras cousas que me quedaron un pouco soltas na entrevista ,a escolta de Franco eran moros ,xa que non se fiaba dos españois para que fosen a súa primeira escolta ..