Explicación do elemento histórico
O Colexio de San Xerome -Colegio de San Jerónimo en castelán- é un dos catro edificios que flanquean a célebre praza do Obradoiro, ocupando o seu lateral meridional.
Actualmente é sede do rectorado da Universidade de Santiago, pero a súa orixe está nunha antiga fundación ligada ao mecenazgo do arzobispo de Compostela Alonso II de Fonseca que se alzaba na rúa da Acibechería.
A institución orixinal naceu en torno a 1521, tratábase dunha residencia para estudantes, preceptores e lectores pobres da cidade de Santiago. Ata fai poucos anos atribuíanse os planos ao arquitecto Bartolomé Fernández Lechuga, e o patio ao prestixioso José de la Peña Toro; pero ata a data descoñécese quen foi realmente o autor da edificación. Nel estudou cánones e leyes Bartolomé Rajoy Losada. A súa fundación foi posible pola dispoñibilidade do edificio e as rentas do vello hospital de peregrinos da cidade, o hospital de Santiago o Maior, situado na Acibechería que perdeu a súa función tras a fundación e dotación do novo Hospital Real polos Reis Católicos.
O colexio naceu así en Acibechería, e adoptando, ao inicio, o nome ou titularidade de Santiago o Maior. En 1555 cambiouse o nome por San Xerome. Finalmente, a mediados do século XVII, a vella arquitectura foi demolida e o Colexio trasladouse á ubicación actual, na que conserva todavía algúns elementos arquitectónicos e escultóricos traídos do vello edificio de Acibechería: dous escudos de Alonso II de Fonseca que se conservan en dúas das súas fachadas; e o magnífico pórtico esculpido, que se dispón na fachada leste do Obradoiro.
A portada esculpida foi probablemente concebida despois da fundación do colexio a principios do século XVI, aínda que está moi vinculada estilisticamente e estruturalmente co gótico, destacando incluso o seu vínculo formal co Pórtico da Gloria. O seu conxunto escultórico distribúese entre as xambas, o tímpano e o arco acampanado que o enmarca.
Nas xambas hai seis esculturas de apóstolos e santos fundadores das Ordes Mendicantes: Santiago o Maior, o seu irmán San Xoan Evanxelista e San Francisco de Asís na xamba dereita, e San Pedro, San Pablo e Santo Domingo de Guzmán á esquerda. No tímpano atopamos as figuras da Virxe co Neno e, aos lados, Santa Catalina e o Arcanxo San Miguel, santos protectores contra a morte e os moribundos, defensas ligadas á orixe hospitalaria da institución.
Once figuras están dispostas no arco acampanado, con especial importancia das figuras femininas, destacando no centro á Virxe María - en realidade unha tripla Santa Ana, mentres representaban a Santa Ana, a Virxe e o neno - e aos seus lados María. Cleofás e María Salomé, figuras moi pouco presentes na iconografía relixiosa pero na cidade de Santiago como nais respectivamente de Santiago o Menor e Santiago e O Maior. O resto das esculturas representan a santos e santos pais da Igrexa, figuras vinculadas ao coñecemento e á escritura, así como a Magdalena, sen dúbida un guiño ao antigo hospital de peregrinos, xa que o culto á Magdalena está especialmente vinculado á hospitalidade no Camiño de Santiago.
Como xa sinalamos, consérvanse dous escudos do arzobispo Alonso II, nas fachadas do edificio: un na citada fachada do Obradoiro e outro coroando o gran balcón da fachada que da á Rúa do Franco. No interior do edificio destaca o patio de estilo clásico, actualmente acristalado.
Preto da actual sede do rectorado, atópase o Pazo de Fonseca, xunto ao Xardín de Fonseca, e a Praza de Fonseca. Tamén se localizan alí o Museo da Catedral de Santiago e o Pazo de Raxoi. De interese social (sobre todo turístico), hai moitas cafeterías e restaurantes preto.