Atrapa un topónimo! - KaleidoScapes

Versión popular do microtopónimo

A Fontezás

Sebastián Quintáns Suárez · 4 marzo 2020 16:32

Versión oficial do microtopónimo
Os Corgos, Miso-Lens (San Paio), Ames, A Coruña

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Os Corgos		42,630232319	-7,567152150

Significado do microtopónimo
Según a informacion da páxina consultada (Galicia Nomeada), recibe o nome de "Os Corgos".
Dita información non se corresponde coa realidade, xa que dita finca ou localización recibe o nome de "Fontezás".
Según os meus informantes, este nome ven dado porque esta finca linda coa fonte pública do lugar.

Clasificación segundo o significado
Hidrotopónimo

Descricións das características naturais
Está situado a 200 metros por enriba do nivel do mar.
Linda cun regato e cunha fonte, polo que fai que sexa unha zona pouco seca e propicia para o cultivo.

Descricións das características antrópicas
Esta finca está situada entre unha zona de monte e outra urbanizada.
Según os meus informantes sempre estivo adicada ó cultivo.
A día de hoxe, está rexistrada como finca urbanizable.

Actividades asociadas ao lugar
Os traballos que se realizaban nesta finca eran de tipo agrícola, (plantación de cereais, patacas, pradeiras, gandeiría...)
Según a información recadada, neste lugar, non consta ningunha festa ou romaría, xa que ditas celebración realizábanse no lugar de Lens, parroquia á que pertence o lugar de Miso.

Mostras de tradición oral
Non constan refráns relacionadas con ese lugar.
Sí podo aportar unha anécdota que lle ocorreu a miña avoa na finca que estou a describir:
- Estaba miña avoa coas vacas (da corda), na leira. De repente unha das vacas, desapareceu como se a tragase a terra, quedando totalmente oculta baixo terra.
Cando se xirou para mirar o que ocorría, solo se vía un pequeno abuxeiro e ó acercarse máis, atopou a vaca deitada nun oco feito pola auga.
Conta ela, que para sacala, tivo que chamar á veciñanza para, coa axuda deles, poder sacar o animal canto antes.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Non atopei outros lugares co mesmo nome.

Fotografías do lugar

Fontes secundarias empregadas
As fontes empregadas foron:
- Galicia Nomeada
- Nomenclátor Galiza.
(https://www.xunta.gal/nomenclator)

Nome e apelidos
María José Suárez Varela

Topónimo

Agro do Muiño.

Dylan Jesus Rondon Tateo · 24 abril 2022 21:59

Significado do topónimo
Porque antes habia un agro.

Clasificación segundo o significado
Antropotopónimo

Descricións da paisaxe onde se sitúa
Situase no lado dunha urbanizacion de casas, pero por iso non perde o seu toque de naturiza. Esta situado no lado do rio sar rodeado dunha fermosa paisaxe chea de vida, arbores, plantas.....

Mostras de tradición oral
anecdota: Eu iba paseando cos cans polo recorrido do rio sar e na beira habia unha pequena zona baixa para entrar ao rio e meus cans foron a entrar ao rio e a un levouno a corrente.

Nome, apelidos, relación contigo e idade
Susana, miña nai, 45 anos

Versión popular do microtopónimo

Os muíños

Yenny Medina Cardoso · 5 marzo 2020 21:11

Versión oficial do microtopónimo
Refuxio de Verdes

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Refuxio de Verdes	muíños	43,225641985	-8,793047451

Significado do microtopónimo
Antigamente só estaban os quince muíños, non había nin a ponte, nin as mesas, nin as cadeiras nin as barbacoas. Só muíños.

Clasificación segundo o significado
Construcións

Descricións das características naturais
Sitúase ao lado do río Anllóns, rodeado de vexetación e moitas árbores de distintos tipo e musgo. Actualmente aínada se conserban os muíños. Utilizában a forza da auga para moer e facer fariña.

Descricións das características antrópicas
Hoxe podemos ver como foron engadindo cousas ata formar unha especie de parque "natural". Engadiron pontes para poder pasar de un lado a outro, mesas, cadeiras, e unhas barbacoas (feitas de pedra ou madeira).

Actividades asociadas ao lugar
Antigamente só se ía a moer para facer fariñas, como moito a miña infomante e os seus amigos ían xogar preto do río no verán. Agora, é un sitio onde vai a xente a pasar o día, normalmente, tamén no verán, debido a que o caudal da auga é menor.

Mostras de tradición oral
A miña informante contábame que nese lugar hai moito tepom, (moito antes de que ela fose nena) un traballador, morreu pasando de un muíño a outo, díxome que foi polo caudal, que era moi forte e había moita auga e morreu, pero nunca atoparon o seu corpo, e lle fixeron unha cruz preto dos muíños.

Presenza do microtopónimo en Galicia
Non atopei ningún sitio que se chamase así.

Fotografías do lugar

Fotografías adicionais

Fontes secundarias empregadas
https://unmundoinfinito.com/refuxio-de-verdes-un-paraje-idilico-en-galicia/

Nome e apelidos
Dosinda Villar Reino

Versión popular do microtopónimo

Suevos

Uxía Fabeiro Wiliiman · 29 febrero 2020 14:03

Versión oficial do microtopónimo
Suevos

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Suevos	Suevos é un lugar da parroquia de Trasmonte no concello coruñés de Ames na comarca de Santiago. Tiña 40 habitantes no ano 2009 segundo datos do Instituto Nacional de Estadística, dos cales 18 eran homes e 22 mulleres. En 2017 tiña 43 habitantes.	42,899900000	-8,679900000

Significado do microtopónimo
Fundado polo pobo xermánico dos suevos na primeira mitade do século V na provincia da Gallaecia do Imperio Romano de Occidente tras haber penetrado na península ibérica xunto cos vándalos e alanos no 409.
Significado: "un mesmo" e "nosa propia xente".

Clasificación segundo o significado
Etnotopónimo

Descricións das características naturais
Suevos comprende unha zona ampla de un val a 300m de altura, polo que discorre un regato que vai a dar ao río Tambre. Ao lonxe, atopamos un bosque mixto con vexetación autóctona cunha especie introducida como o eucalipto, tamén hai carballos e pinos.

Descricións das características antrópicas
Trátase dunha zona rural, organizada arredor dunha aldea con vivendas unifamiliares e con dous muiños e un lavadoiro, así como campos de cultivo e bosques. Neste lugar tamén existe unha zona de explotación gandeira, chamada Fisterra Bobine World.

Actividades asociadas ao lugar
As actividades que desenvolven este lugar, son a agricultura e a gandaria. Ainda que algunhas veces tamén hai festas do pobo. Nas festas do pobo, algunhas veces veñen orquestras, comidas do pobo... E unha festa moi habitual é a de San Xoan, para saltar a fogueira. Clébranse nun campo , chamado o Campo da Festa.

Mostras de tradición oral
Lenda: Santa Compaña. É unha lenda popular en Galicia, que se lle contaba aos nenos, para meterlles medo, e ue non saíran sós, ou para que non fixesen ningunha trastada. Esta lenda asociase aun sitio en concreto que é a estrada que vai dar a entrada deste topónimo.
Cantiga : Nena que estas no balcón, cas puntas do pano fora, retirate para dentro, que as puntas non me namoran.
Lembranzas: No ano 1943, tivo o caso unha epidemia de tifus, o do que morreu unha tía da persoa entrevistada. Que era a muller dun señor que formaba parte dunha banda de gaiteros moi coñecida na localidade.
Refrans: Xente nova e leña verde, todo é fume / O que se mete debaixo das follas duas veces se molla / unha anduriña sola non fai verán

Presenza do microtopónimo en Galicia
Este microtopónimo, se atopa en San martiño(parroquia do concello de Arteijo - A Coruña); Arteijo(A Coruña); San Mamede(parroquia do concello de A Baña provincia de A Coruña); A Baña(parroquia de Suevos, concello de A baña, provincia A Coruña) e en Coiro(concello de Mazaricos, provinda de A Coruña).

Fotografías do lugar

Sons adicionais

Documentos adicionais

Nome e apelidos
Sara Dolores Fabeiro Canedo

Versión popular do microtopónimo

Brañas do Sar

Lucía López Martínez · 4 marzo 2020 17:52

Versión oficial do microtopónimo
Brañas do Sar

Pronuncia do microtopónimo

Fotografía no lugar e coa persoa informante

Localización

Parada #	Nombre	Descripción	Latitud	Longitud
1	Brañas do Sar	Brañas do Sar encóntrase na provincia da Coruña, no concello de Santiago de Compostela e na parroquia de Sar	42,872526574	-8,535901775

Significado do microtopónimo
a) O meu informante di que "Brañas" é un terreo onde apoza a auga a carón dun río, e sobre "Sar" di que refírese ao río que pasa por eses terreos.
B) Brañas ven da raíz céltica: barc ou brac. Refírese a un terreo húmedo ou encharcado. Pasto do verán. Terreo baixo e sempre inundado onde nace a auga. Auga parada,etc...
Sar : "auga, río, lugares encharcados"

Clasificación segundo o significado
Hidrotopónimo

Descricións das características naturais
As Brañas do Sar son un espazo dunhas 33 ha, forman parte da cunca do río Sar o seu paso pola cidade de Santiago de Compostela. Polo levante rodea o barrio de Sar e a súa Colexiata. As Brañas van dende o multiusos de Sar ata Pontepedriña, enmarcadas polo oriente polos montes Viso, gaiás e Santas Mariñas e polo poniente pola fachada urbana da cidade de Santiago.
Neste percorrido o río Sar discurre baixo unha ponte que podería ter unha orixe románica.

Descricións das características antrópicas
Nas Brañas do Sar pódese apreciar restos dalgún muiño posto que noutro tempo aproveitábase o movemento da auga para movelos e triturar o millo. Era unha zona de cultivos que aínda hoxe se conserva en pequenas hortas. A ponte formaba parte da entrada dos peregrinos pola Vía de la Plata a Santiago.

Actividades asociadas ao lugar
Nos séculos xix e a principios do xx desenvolviase unha actividade que eran as lavandeiras a carón da ponte lavaban a roupa e logo tendianas e secábanas más Brañas.
Tradicionalmente e aínda hoxe celebrábase unha festa importante polo San Bras ao principio do mes de Febrero.

Mostras de tradición oral
Unha lenda que se asocia co lugar, é esta que vos vou contar, a cal aconteceu en 1808 durante a invasión Francesa:
Na Colexiata de Sar estaban as tropas de Napoleón que paraban a beber na fonte cando de súpeto desapareceu o capitán. A semana seguinte outra compañía con outro capitán pararon a beber e tamén desapareceu. Os mandos superiores o día seguinte mandaron a beber os soldados e sen que se percatasen mandaron duas compañías detrás deles, estas compañías seguiron aos soldados e descubriron que había un grupo de homes que levaba un bulto nun saco, os mandaron parar e viron que no vulto iba o tercer capitán. Dende aquela esa fonte situada na Carballeira entre Sar e a estrada de Santiago-Ourense chamanlle "A Fonte dos Capitáns"

Presenza do microtopónimo en Galicia
Outros lugares onde se atopa o microtopónimo son:
El prado de las Brañas e Molino de las Brañas.

Fotografías do lugar

Vídeos adicionais

Fontes secundarias empregadas
https://www.parquefluvialdesantiago.org/es/toponimia-y-microtoponimia/ acceso o día 4/3/20
http://www.santiagoturismo.com/parques-e-xardins/paseo-fluvial-do-rio-sar acceso o día 4/3/20

Nome e apelidos
José Martínez Besada
Amparo Martínez Besada

Geography and History of Ames

Atrapa un topónimo! « Atrás Buscar: