Historia
Mª de la Paz Lamela Leis, a miña avoa, naceu o 10 de xaneiro de 1945 na vila de Muros, A Coruña. Filla dunha ama de casa, Adelaida Mª de la Paz Leis Lestón e un mariñeiro, Antonio Lamela Formoso. É a terceira de catro irmáns. Aos 25 anos casou con Mateo Fernández Martínez e froito deste matrimonio naceron tres fillos. A súa infancia transcorreu en Muros, na aldea de Baño, onde foi unha nena feliz e inqueda ata que a desgraza chegou á súa familia coa morte do seu irmán nun tráxico accidente cando apenas tiña 17 anos. Este suceso golpeou duramente a toda a familia, especialmente á súa nai, polo que a partir dese intre nada foi o mesmo no seu fogar. E este golpe do destino é o punto de partida que marcaría o traballo de ama de casa da miña avoa ao longo da súa vida.
Cursou os estudos primarios en Noia, nun colexio de monxas. Durante estes anos viviu cunha tía materna, e deles conserva unha grata lembranza. Unha vez finalizados volveu ao fogar familiar onde dende ben pequena desempeñou todo tipo de tarefas relacionadas co fogar, traballos que a diferenza de hoxe non resultaban tan doados porque a tecnoloxía daquela era moi escasa; non había cousas que hoxe en día son indispensables coma unha lavadora, secadora, etc, polo que había que ir ao río a lavar a roupa, transportala, que era outro duro traballo, tendela, ademais de cociñar para moitas persoas, carrexar leña para quentar as casas e as cociñas, e unha morea de labores esgotadores que lles correspondían ás mulleres polo simple feito de selo. Traballo de luns a domingo, sen descanso, sen compensación económica pero o máis inxusto de todo, sen recoñecemento.
Tras casar e formar a súa propia familia seguiu dedicando a súa vida aos seus, traballando de ama de casa, criando os fillos e coidando os seus pais xa maiores. O seu pai morreu novo pero a súa nai padeceu durante varios anos a enfermidade do Alzheimer, polo que requiriu un coidado especial e permanente durante longo tempo, con moita dedicación e constancia, ata que finou .
Actualmente ten un único neto, que son eu, e segue dedicando a súa vida a facérnola máis fácil aos que temos a sorte de tela preto. O meu máximo e fervente recoñecemento para ela, a miña heroína.