KaleidoScapes

Patio con(vida)

Botánica « Atrás    

Nome científico da planta

Rhododendron ferrugineum

 

Rosalía Monasterio Cuesta · 28 enero 2025 00:53


Familia da planta
Ericáceas

Nome común da planta
Rododendro ou, na miña casa, Laurel Rosa

Información destacada
Unha das caracteŕisticas que mais me chamou a atención, foi que, a árbore necesita solos ácidos, xa que estas prefiren solos ácidos, ben drenados e ricos en materia orgánica. Non teñen boa tolerancia aos solos calcáreos, polo que é importante manter un pH baixo no solo para o seu crecemento óptimo. Outra característica que me chamou a atención foi o simbolismo que adquire esta árbore, como por exemplo de elegancia, beleza e paz en moitas culturas, e en algúns casos na tradición oriental considérase unha flor que representa a prudencia e a sabedoría.

Información botánica da planta
Procedencia
O rododendro é orixinario das rexións templadas e subárticas de Asia, Europa e América do Norte, especialmente do Himalaia e outras zonas montañosas de China, Xapón, Corea e o sueste asiático. O rododendro foi introducido en Galicia a finais do século XIX ou principios do XX. Introduciuse en Galicia grazas ao interese pola agricultura ornamental e á influencia das expedicións botánicas. Algúns, como nobleza e propietarios de terras en Galicia, comezaron a importar plantas exóticas e de gran beleza para os seus xardíns. Ésta, cunha floración espectacular e moi boa adaptación a climas temperados, foi unha das plantas que máis destacou.
Descrición xeral
O rododendro é un arbusto perenne denso que pode alcanzar entre 1 e 5 metros de altura, variando en tamaño e forma dependendo da especie.
Tronco ou talo
O tronco ou talo do rododendro varía segundo a súa especie e a súa idade, pero de forma xeral, teñen unhas características comúns:
O talo ou tronco principal do rododendro é curto, especialmente nas especies de tamaño arbustivo. Ao principio, cando a planta é nova, o tronco é fino e flexible, pero ao envellecer, vai engrosando e endurecendo. Nas especies máis grandes, o tronco pode chegar a ser máis robusto e ergueiro, especialmente se a planta toma forma de árbore pequena.
En canto á corteza, tende a ser lisa e de cor marrón ou grisácea. Nas plantas máis novas, a corteza é fina e uniforme, mentres que nas plantas máis vellas pode ser lixeiramente rugosa ou quebradiza, pero nunca chega a ser profundamente rugosa como noutros tipos de plantas lechosas.
A súa ramificación, o tronco principal ramifícase desde a base, xerando varias ramas que se estenden de forma densa e xeran a forma arbustiva característica do rododendro. As ramas, inicialmente finas, fanse máis duras a medida que a planta medra. A ramificación é moi abundante e espesa, o que contribúe a que a planta sexa compacta e arbustiva.
E por último, a cor do tronco e as ramas do rododendro adoita ser marrón-grisácea, que pode variar dependendo da especie e da idade. A cor das ramas novas tende a ser máis clara, mentres que nas ramas máis vellas pode escurecerse un pouco.
Folla
As follas son bastante grandes en comparación con outras plantas. Poden medir entre 5 e 20 cm de longo, dependendo da especie.
En canto á forma, as follas son de forma ovalada ou lanceolada, e dicir, algo alargadas e terminadas en punta. A súa forma é bastante regular, o que dá unha estética ordenada á planta.
Seguindo coa textura, a superficie das follas é coriácea ou elástica, o que significa que teñen unha textura un pouco dura e flexible ao tacto. Esta consistencia axuda a planta a resistir ao tempo, como o frío e o vento.
A cor das follas é de cor verde escuro na maioría das especies, pero tamén pode haber especies con follas de tonalidades máis claras ou máis pálidas. Na parte inferior das follas, moitas veces hai unha leve capa de pelusa ou vellosidade que pode darlles un aspecto máis grisáceo ou plateado.
Flor
As flores do rododendro teñen unha forma tubular ou de campá, con cinco pétalos que se abren en forma de estrela. A súa estrutura é algo parecida ás pequenas trompetas, e normalmente as flores agrúpanse en ramos ou corimbos densos.
O tamaño das flores é grande en relación ao tamaño do arbusto, con un diámetro que pode ir de 3 a 5 cm, dependendo da especie. Cada flor pode ter entre 5 e 10 pétalos, e os corimbos que as agrupan poden ser moi numerosos, creando unha especie de "explosión" de cor cando a planta florece.
A cor varía nunha ampla gama. A maioría de especies presenta flores que poden ser brancas, rosas, vermellas, violetas, amarelas ou incluso unha mestura de varias cores. A cor das flores tamén pode variar segundo a variedade ou a zona onde se cultive.
En canto á floración, florecen na primavera ou ao comezo do verán, dependendo da especie e das condicións climáticas. Esta floración é moi abundante e espectacular, o que fai que o arbusto sexa un centro de atención en xardíns ou paisaxes.
A fragancia das flores pode variar segundo a especie, pero en xeral, o rododendro non é unha planta excesivamente perfumada. Aínda así, algunhas especies poden emitir un cheiro suave e agradable, especialmente cando hai moitas flores ao mesmo tempo.
No canto da polinización, as flores do rododendro son polinizadas principalmente por insectos como abellas ou outros, atraídos polas súas cores brillantes e o seu polen. As flores tamén teñen unha estrutura que facilita o acceso aos polinizadores, cun tubo floral no que os insectos poden entrar para obter o néctar.
Froito
O froito do rododendro é unha cápsula seca. Este froito non contén xarope ou líquido dentro, senón que teñe sementes no seu interior. Estas cápsulas abren cando maduran para liberar as sementes.
A cápsula do rododendro é pequena, de aproximadamente 1 a 3 cm de longo, e adoita ter unha forma ovalada ou alargada. Inicialmente, a cápsula é de cor verde, pero ao madurar volve a ser de cor marrón ou grisácea.
O froito do rododendro comenza a formarse despois da floración, que ocorre na primavera ou ao comezo do verán.
A maduración do froito normalmente ocorre durante o outono, cando as flores xa caeron e o froito desenvolve e madura nas ramas.
Á medida que as cápsulas secan, van abríndose durante o final do outono ou ao comezo do inverno, liberando as sementes, que permanecen activas ata a primavera seguinte.

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
O rododendro ten algúns usos medicinais, pero é importante destacar que, a pesar da súa beleza, tamén pode ser tóxico en certas partes da planta, especialmente nas súas follas, flores e néctar. O principal composto tóxico que contén é a grayanotoxina, que pode ser perigosa se se consume en grandes cantidades. Ten propiedades antiinflamatorias, foi utilizado para tratar afeccións respiratorias como a tos ou catarros e certas especies de rododendro conteñen compostos antioxidantes que poderían ter efectos protectores sobre as células e tecidos do corpo, combatendo o dano oxidativo.
Usos alimentarios
Mellor evitar o consumo directo, ola súa toxicidade, non se recomenda consumir ningunha parte do rododendro de forma directa, como follas ou flores, xa que poden causar síntomas como mareos, náuseas, vómitos, e mesmo problemas máis graves como arritmias ou efectos no sistema nervioso. Aínda que non se utiliza de forma común como alimento, algúns usos tradicionais no pasado incluían infusións feitas con partes do rododendro (principalmente follas ou flores), pero estas preparacións eran diluídas e utilizadas con moito coidado.
Usos funcionais
O rododendro non é particularmente coñecido por ser unha planta utilizada para fabricar obxectos ou produtos como mobles, calzado ou instrumentos musicais, debido á súa estrutura e propiedades, que non son adecuadas para este tipo de usos. Aínda así, hai algúns usos funcionais e aproveitamentos máis limitados que se lle poden dar á planta. Aínda que a madeira pode usarse en certas artesanías ou en pequenas ferramentas de man debido á súa capacidade para ser traballada, pero a súa resistencia non é comparable á de madeiras duras como o carballo ou o castiñeiro. A madeira do rododendro, debido á súa densidade e capacidade para arder, pode usarse como combustible en pequenas chemineas, aínda que non é especialmente popular en comparación con outras.
Algúns estudos suxiren que certas especies de rododendro, especialmente aquelas con flores brillantes como o rododendro roxo ou o rododendro rosa, poderían ser empregadas en tintes naturais.
Usos lúdicos
Non atopei información.
Usos rituais
A planta, pola súa relación coa natureza exuberante e o seu crecemento en lugares montañosos, pode ser considerada un símbolo de forza ou vitalidade. Nalgúns lugares, a flor do rododendro pode ser vista como un amuleto que atrae boas enerxías ou que protexe o fogar. A súa belleza e abundancia nas zonas naturais pode dar lugar á crenza de que esta planta está relacionada coa defensa contra os espíritos malignos ou enerxías negativas. As flores do rododendro son vistas como símbolos de pasión, amor ou beleza eterna, especialmente en culturas nas que se valoran as plantas ornamentais.
Lendas, refráns e mitos
O rododendro non é unha planta que teña unha gran cantidade de lendas, mitos ou refráns específicamente asociados a ela. Aínda así, en Asia, especialmente no Himalaia, o rododendro é unha planta que está profundamente relacionada coa cultura e a mitoloxía. No Tíbet e en outras rexións do Himalaia, a planta foi venerada como símbolo de beleza e pureza. Na mitoloxía tibetana, o rododendro é considerado un símbolo de forza espiritual, asociado a paisaxes elevadas e montañosas.
Na mitoloxía grega, ten un vínculo coa deusa Afrodita. Unha das historias di que a deusa da beleza plantou un rododendro branco no seu xardín como símbolo da súa pureza. Segundo a lenda, cando Afrodita se fixo máis romántica e se apaixonou por Ares, o rododendro se transformou en vermello, simbolizando o amor e a paixón. Nalgúns lugares, o rododendro tamén ten unha asociación máis sombría. A súa beleza esconde un lado venenoso: moitas especies de rododendro conteñen substancias tóxicas, como a grayanotoxina, que pode ser perigosa se se consomen. Nalgúns mitos populares e historias locais, a planta foi asociada co perigo, a morte ou mesmo coas almas perdidas, pois aqueles que comían partes dela podían experimentar visións ou delirios antes de falecer.
Historia da planta
Un dos personaxes históricos máis asociados ao rododendro é Joseph Hooker, un botánico e explorador británico do século XIX. Hooker viaxou extensivamente por Asia, especialmente pola rexión do Himalaia, onde estudou e documentou a flora da zona. Foi él quen levou de volta a Europa varias especies de rododendros, como o Rhododendron arboreum, que despois se converteron en plantas populares en xardíns europeos. Hooker tamén xogou un papel importante na introdución de moitas especies de rododendros en xardíns botánicos europeos, como os do Reino Unido. Así, a súa figura está profundamente ligada á historia da planta.

Fontes secundarias empregadas
Saquei a información dunha páxina web "Cuidados del Rododendro, el arbusto perfecto" - https://verdecora.es/blog/cuidados-rododendro-arbusto-perfecto o día 5/02/2025

Nome científico da planta

Laurus nobilis

 

Christian Negreira Patiño · 23 febrero 2021 15:32


Familia da planta
Lauráceas

Nome común da planta
Laurel,lauro,loureiro

Nome científico da planta

O nome científico desta árbore é Thuja plicata.

 

Andrea Quintáns Reimúndez · 5 febrero 2025 20:37


Familia da planta
A árbore sobre a que realizo este estudo pertence á familia Cupresáceas (Cupressaceae).

Nome común da planta
Esta árbore coñécese co nome común de Tuia xigante. Ademais, en diferentes rexións pode recibir outros nomes, como cedro vermello occidental, cedro xigante ou arborvitae xigante. En inglés, é moi coñecida como Western Redcedar.

Información destacada
A Tuia xigante é coñecida pola súa impresionante altura, podendo superar os 70 metros no seu hábitat natural. A súa madeira lixeira, aromática e resistente á podremia foi fundamental para as culturas indíxenas do noroeste americano, que a empregaban na construción de canoas e tótems. Hoxe en día, é apreciada en xardinería pola súa beleza e resistencia.Tamén se emprega na carpintaría e mesmo na fabricación de guitarras e postes.

Información botánica da planta
Procedencia
A Thuja plicata, coñecida como Tuia xigante ou Cedro vermello occidental, é orixinaria da costa oeste de América do Norte, estendéndose desde o sueste de Alasca ata o norte de California, e cara ao leste ata o oeste de Montana. Prefire áreas con clima húmido e suave, e adoita encontrarse en vales fluviais e zonas montañosas ata os 1.800 metros de altitude.

En Galicia, esta especie foi introducida como planta ornamental en xardíns e parques debido ao seu porte impoñente e á súa resistencia ao frío. Non hai unha data exacta da súa introdución, pero é probable que fose plantada en Galicia durante o século XIX ou principios do XX, coincidindo co interese por especies exóticas nos xardíns europeos.
Descrición xeral
A Tuia xigante é unha árbore perennifolia que pode acadar alturas de ata 70 metros no seu hábitat natural, aínda que en cultivo adoita ser máis pequena. Presenta unha copa piramidal e estreita, con pólas horizontais que se dispoñen en planos aplanados. A súa casca é delgada, de cor canela, con fendas lonxitudinais que se desprenden en longas tiras.
Tronco ou talo
O tronco da Thuja plicata é recto e cilíndrico, podendo acadar diámetros significativos nas árbores máis vellas. A casca é delgada, de cor marrón grisáceo, e está fisurada en bandas verticais que se desprenden en tiras longas. Nas árbores novas, a casca é máis lisa, volvéndose máis rugosa co tempo.
Folla
As follas son escamiformes, dispostas en catro filas ao longo das pólas, formando ramillas aplanadas. Son de cor verde escura na parte superior e presentan bandas estomáticas esbrancuxadas na parte inferior. Cando se esmagan, desprenden un aroma forte que lembra á piña. As follas individuais miden entre 1 e 4 mm de longo e son perennes, permanecendo na árbore durante todo o ano.
Flor
A Thuja plicata é unha especie monoica, o que significa que presenta flores masculinas e femininas na mesma árbore. As flores masculinas son pequenas, de cor vermella ou púrpura ao principio, e liberan pole amarelo na primavera. As flores femininas son conos elipsoides, verdes ou púrpuras ao comezo, que maduran a unha cor marrón no outono, aproximadamente seis meses despois da polinización.
Froito
O froito é un cono delgado, de 10 a 18 mm de longo e 4 a 5 mm de ancho, composto por 8 a 12 escamas delgadas e superpostas. Os conos son verdes ao principio e maduran a unha cor marrón no outono, abríndose na madurez para liberar as sementes, que son pequenas, de aproximadamente 4 a 5 mm de longo, con dúas ás papiráceas que facilitan a súa dispersión polo vento.

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
Non atopei información específica sobre os usos medicinais da Thuja plicata. Con todo, especies relacionadas como a Thuja occidentalis son coñecidas polas súas propiedades medicinais, incluíndo accións antivirais, antiinflamatorias e expectorantes. Porén, debido á presenza de compostos tóxicos como a tuyona, o seu uso debe ser supervisado por profesionais de saúde. (https://www.tuasaude.com/tuia-thuja-occidentalis/)
Usos alimentarios
Non atopei información sobre usos alimentarios da Thuja plicata.
Usos funcionais
A madeira da Thuja plicata é lixeira, suave, aromática e moi duradeira. Os nativos americanos utilizábana para construír canoas e tótems monumentais. Na actualidade, emprégase na construción, especialmente en exteriores, carpintaría, caixotaría e postes. Tamén se utiliza para fabricar caixas de guitarras debido ás súas propiedades acústicas.
Usos lúdicos
Non atopei información sobre usos lúdicos da Thuja plicata.
Usos rituais
Non atopei información específica sobre usos rituais da Thuja plicata.
Lendas, refráns e mitos
Non atopei información sobre lendas, refráns ou mitos relacionados coa Thuja plicata.
Historia da planta
Non atopei información sobre a relación da Thuja plicata con personaxes ou eventos históricos específicos.

Fontes secundarias empregadas
Para documentarme neste traballo, utilicei as seguintes fontes secundarias:

-https://en.wikipedia.org/wiki/Thuja_plicata.
-https://jb.utad.pt/especie/Thuja_plicata
-https://www.tuasaude.com/tuia-thuja-occidentalis/
-https://jb.utad.pt/especie/Thuja_plicata
-UBC Botanical Garden. "Western Redcedar (Thuja plicata)". https://botanicalgarden.ubc.ca/.
-USDA Plants Database. "Thuja plicata". https://plants.usda.gov/home.

Nome científico da planta

Fraxinus excelsior.

 

Carolina Regueiro Sánchez · 22 febrero 2021 19:55


Familia da planta
Oleáceas.

Nome común da planta
Freixo común ou freixo da folla ancha.

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Localización no mapa
Parada # Nombre Descripción Latitud Longitud
1 Freixo 42,868225821 -8,658661555

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
O freixo ten propiedades astrinxentes, diuréticas, analxésicas, antiinflamatorias, curativas e laxantes.
Úsase para tratar problemas dixestivos, problemas relacionados coa mala circulación, para a retención de líquidos e para mellorar a saúde das articulacións.
É perfecto para tratar algunhas enfermidades como o arrefriado común, a gripe e para baixar a febre. Hai outros usos máis complexos, pero tamén funciona e alivia os síntomas do estrinximento, hemorroides e hipertensión.
Usos alimentarios
A través do tronco atopamos que xorden algunhas ramas con flores brancas bastante sinxelas pero cunha gran beleza ornamental. Florece na época de abril e maio cando as temperaturas son máis altas. Liberan froitos alongados chamados samaras e no seu interior hai sementes bastante fáciles de recoller. As samaras son verdes.

Para sementar o freixo hai que ter algúns aspectos claros. Non é moi difícil cultivalo e mantelo, xa que ten unha gran resistencia a lugares e pragas contaminados, o que o fai perfecto para plantar en cidades como un complemento adicional á ornamentación.

Na natureza, crece en bosques con solos bastante profundos, húmidos, frescos e ricos en orgánicos. Estas son as condicións ambientais que precisa para sobrevivir. Por esta razón, como mencionamos antes, non é moi resistente ás secas e á falta de humidade ambiental.

Hai que ter en conta que, cando espallamos as sementes na tempada de outono, precisan terra con 4 graos de temperatura para que poidan xerminar nuns catro meses. Se as temperaturas do solo son máis baixas, a semente quedará latente e non xerminará.
Usos funcionais
Non atopei información
Usos lúdicos
Non atopei información
Usos rituais
Non atopei información
Lendas, refráns e mitos
Non atopei información
Historia da planta
Non atopei información

Fontes secundarias empregadas
-www.flores.ninja (páxina principal).
-www.arbolesornamentales.es (páxina principal).
-es.wikipedia.org (páxina principal).
-www.asturnatura.com (páxina principal).

Nome científico da planta

El nombre científico del Olmo es Ulmus minor.

 

María Sanmartín Villanueva · 7 febrero 2025 16:11


Familia da planta
La familia es Ulmaceae.

Nome común da planta
Tocoume o Olmo común ou negrillo.

Información destacada
- Antigamente, o olmo era utilizado para fabricar varas de adiviñación e en rituais de fertilidade e protección. As súas raíces profundas axudaban a estabilizar o solo, sendo útil en zonas de risco de erosión.

-Na antigüidade, pensábase que plantar un olmo na porta de entrada dunha casa ou xardín ofrecía protección contra os malos espíritos. A súa forza e estabilidade simbólicas fixéronlle merecer este status protector.

-O olmo tamén aparece na simbología celta, onde se consideraba unha árbore de transición. Este simbolismo asociábase co ciclo da vida e a morte, especialmente porque a súa madeira se utilizaba en rituales de pasaxe ou de transición.

- A grafiose, unha enfermidade fúngica transmitida por insectos, matou gran parte dos olmos en Europa desde mediados do século XX. Este fungo ataca as raíces e o sistema vascular da planta, causando a súa morte en poucas semanas.

- A lo largo de la historia, el olmo ha sido un símbolo de sabiduría y protección en la literatura y el folclore. En muchas tradiciones, se le consideraba un árbol sagrado, que representaba la conexión entre el mundo terrenal y el espiritual, y un guardián de secretos, asociado a la fortaleza y la trascendencia.

Información botánica da planta
Procedencia
O olmo común (Ulmus minor) é orixinario de Europa, o norte de África e Asia occidental. É unha especie autóctona da Península Ibérica, incluída Galicia.
Descrición xeral
Árbore de porte elevado e robusta, que pode acadar unha altura de ata 40 m.
Tronco ou talo
Tronco recto e groso, cunha cortiza de cor gris parda que se fissura en placas co paso do tempo.
Folla
Follas pequenas (4-9 cm), ovadas, con bordo serrado e base asimétrica. Son verdes escuras e póñense amarelas no outono.
Flor
Flores pequenas, de cor avermellada, sen pétalos, e aparecen antes das follas na primavera.
Froito
É unha sámara aplanada cunha semente central, dispersada polo vento. Adoita ter máis ou menos 1 cm de diámetro e unha asa membranosa ao redor da semente, que facilita a súa dispersión polo vento (anemócora).

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
- Cicatrizante e antiinflamatorio: A cortiza interna do olmo úsase para tratar feridas, queimaduras e inflamacións da pel. En forma de cataplasma, axuda a acelerar a curación.

- Expectorante e suavizante da gorxa: As infusións de cortiza ou follas úsanse para aliviar a tose, a faringite e a bronquite, xa que teñen propiedades emolientes (suavizantes).

- Laxante suave: A cortiza contén mucílagos, que axudan a regular o tránsito intestinal sen irritar.

- Diurético: Axuda a eliminar toxinas a través da urina, polo que tradicionalmente se empregaba para tratar afeccións renais e reumatismo.

- Trastornos da pel: As decoccións da cortiza úsanse para tratar eccemas, úlceras e erupcións cutáneas.
Usos alimentarios
- Sementes e Froitos: As sementes de olmo, especialmente as das especies de olmo máis pequenas, poden ser maceradas e trituradas para facer fariña. Tradicionalmente, as sementes foron usadas para preparar pan ou outros produtos de repostería. A fariña de sementes de olmo tamén se pode empregar para espesar sopas e guisos.

- Cortiza Interna: A cortiza interna (a parte máis suave) tamén se pode utilizar para facer infusións, e en algúns lugares, mestúraa con fariña ou cun pouco de mel para mellorar o sabor.

- Follas: As follas novas, cando aínda son tiernas, poden usarse en ensaladas ou como parte de caldos, aínda que non son moi comúns para consumo alimenticio debido ao seu sabor algo amargo.
Usos funcionais
-Mucílagos para cosmética e coidado da pel: A cortiza interna do olmo contén mucílagos, que son sustancias viscosas que teñen propiedades emolientes (suavizantes) e hidratantes. Estes mucílagos utilízanse en produtos cosméticos para tratar a pel seca, a irritación e para mellorar a elasticidade cutánea. Tamén se usaron en pomadas ou ungüentos para aliviar afeccións cutáneas menores.

- Componentes de filtros naturais: Algúns estudos sinalan que o mucílago extraído do olmo pode usarse en filtros naturais para purificar auga, dado o seu poder para absorber impurezas. Tamén se empregou en certas civilizacións antigas como filtro de auga potable.

- Materials naturais e artesanía: A madeira do olmo é coñecida pola súa resistencia e flexibilidade, polo que foi utilizada en traballos de carpintería como a fabricación de mobles ou en a construcción de carros e ferramentas. A súa madeira tamén se usaba en antigos instrumentos musicais debido á súa sonoridade particular.

- Control de erosión en paisaxes: As raíces do olmo son profundas e resistentes, o que fai que a planta sexa útil en proxectos de control de erosión no chan. Plantar olmos en ribeiras e zonas con risco de deslizamentos de terra pode axudar a estabilizar o solo e evitar que se perda terreo.
Usos lúdicos
- Construcción de xogos tradicionais: A madeira do olmo, por ser flexible e resistente, foi utilizada en xogos tradicionais como arcos ou partes de xiros e outros xogos de desporto de campo. A súa flexibilidade permitía crear estruturas lixeiras pero fortes para a diversión ao aire libre.

- Xoguetes antigos: Na antigüidade, a madeira do olmo tamén se usaba para facer certos xoguetes ou figuras para os nenos, grazas á súa facilidade para ser traballada e a súa resistencia ao paso do tempo.

- Actividades de arte e manualidades: Algunhas persoas usaban as ramas ou a cortiza do olmo para manualidades ou proxectos de arte. A cortiza pode ser recollida e utilizada para crear formas ou texturas interesantes en traballos creativos, como a confección de paneles decorativos ou esculturas pequenas.

- Xogo de sombras: En zonas rurais, as grandes copas de olmo proporcionaban un lugar sombreado para xogar ao aire libre durante os quentes meses de verán. A presenza dunha árbore de olmo tamén xera un espazo de recreo, especialmente para xiros de campo ou xogos de socialización ao redor da árbore.
Usos rituais
- Simbolismo de forza e protección: O olmo foi visto como un símbolo de forza e protección en varias culturas. En algúns rituais de protección ou para invocar boas colheitas, as persoas podían plantar olmos ou coller ramas desta árbore. A súa grandeza e resistencia servían como símbolos de estabilidade e seguridade.

- Rituales de fertilidade e crecemento: Debido á súa conexión co ciclo natural das estacións e o crecemento constante, o olmo tamén foi utilizado en rituais relacionados coa fertilidade e a renovación. En certas culturas, podía ser parte de festividades dedicadas á primavera ou á fecundidade da terra.

- Ofrendas e rituais chamando á choiva: Algunhas civilizacións utilizaron partes do olmo en rituais dedicados á chuvia ou a mellorar as condicións climáticas. Este tipo de prácticas era especialmente común en áreas agrícolas que dependían das estacións pluviais para as súas colleitas.

- Rituais de transitoriedade e vida-desaparecemento: En certas tradicións, o olmo tamén pode estar asociado co ciclo de nacemento, morte e renacemento, debido á súa constante renovación e crecemento. Este tipo de simbolismo é común en prácticas espirituais relacionadas coa natureza.

- Corte de madeira para rituais iniciáticos: En algúns casos, as ramas ou madeira do olmo foron utilizadas para a fabricación de varas ou bastóns en rituais iniciáticos ou de paso, especialmente en culturas tribais que consideraban que a árbore estaba conectada con enerxías protectoras e guías espirituais.
Lendas, refráns e mitos
Lendas e mitos:
- Árbore de conexión entre o mundo terrenal e o espiritual: Nalgúns mitos europeos, o olmo era visto como unha árbore que conectaba o mundo dos vivos co dos mortos. A súa robustez e longevidade fixeron dela un símbolo de estabilidade e protección, e en certas tradicións, críase que os espíritos dos antepasados residían nas súas ramas ou raíces. Así, o olmo era considerado un portador de mensaxes e unha árbore de protección espiritual.

- O Olmo e a Morte: En moitas culturas, as árbores como o olmo estaban asociadas con a morte e os ritos funerarios. Na Grecia antiga, por exemplo, as ramas de olmo utilizábanse en certas ceremonias funerarias, porque se pensaba que a árbore podía ofrecer protección e guiado ás almas dos difuntos. Isto tamén se reflicte no simbolismo do olmo como unha especie que perdura no tempo, máis aló da morte.

- Lenda celta do olmo: En algunas lendas celtas, o olmo era considerado unha árbore sagrada, especialmente en relación coas estacións e os ciclos da natureza. Pola súa resistencia e beleza, o olmo tamén estaba asociado coa fertilidade e o crecemento. Unha lenda celta suxire que as persoas que plantaban un olmo xunto á súa casa eran protexidas de maldicións e traxeiras, e que o espírito do olmo vixiaría a casa.

- O Olmo e o Amor: Nalgúns mitos populares de Europa, o olmo era tamén unha árbore que representaba a unión e o amor verdadeiro. A súa conexión entre o mundo dos vivos e dos mortos tamén facía que se considerase un símbolo de vínculos profundos e duradeiros. Por exemplo, en certa lenda de orixe anglosaxona, un parella de mozos prometeuse ao pé dun olmo, e lenda di que se o olmo se mantén forte e saudable, o seu amor durará toda a vida.

- Conexión coa enerxía feminina: En certas tradicións do norte de Europa, o olmo estaba relacionado coas energías femininas e a proteción materna. As mulleres que querían quedar embarazadas ou que buscaban protección para os seus fillos usaban o olmo como símbolo e colocaban pequenas ofrendas á súa sombra. A lenda suxire que o olmo podía outorgar fertilidade ou protección ás nais e aos nenos.

Refráns (Os que encontrei son en castelán):
- «Cuando la rana tenga pelo y lana, y el olmo peras, y aun apenas».
- «El olmo como nace, y el álamo como cae».
- «Es pedir peras al olmo, que no las suele llevar»; o «No pidas al olmo la pera, pues no la lleva»; o «Pedir a los hombres veras, es pedir al olmo peras».
Historia da planta
Non encontrei nada especifico sobre o olmo en relación con algún feito histórico ou persoaxe.

Fontes secundarias empregadas
https://es.wikipedia.org/wiki/Ulmus_minor

https://blog.3bee.com/es/el-olmo-una-planta-autoctona-valiosa-para-la-biodiversidad/

https://colegioaljarafe.es/olmo/#:~:text=Olmo%20Com%C3%BAn%2C%20negrillo%20(Ulmus%20minor)&text=Origen%20del%20nombre%3A%20Ulmus%20es,diferentes%20especies%20de%20olmo%20europeas.

https://conecte.es/index.php/es/plantas/2353-ulmus-minor/usos-tradicionales

https://rosacandel.es/folklore-y-genero/literatura-oral/leyenda-del-olmo-y-de-la-pita-riopar/

https://es.wikiquote.org/wiki/Olmo#:~:text=%C2%ABEs%20pedir%20peras%20al%20olmo,%3A%20pedir%20peras%20al%20olmo%5D.

Nome científico da planta

Castanea sativa

 

Liam Jabif Flores · 22 febrero 2021 21:28


Familia da planta
Fagáceas

Nome común da planta
Castaño

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Localización no mapa
Parada # Nombre Descripción Latitud Longitud
1 Castiñeiro 42,868003579 -8,658288498

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
El castaño es una planta que destaca porque contiene muchos taninos. Los taninos son componentes que, utilizados inadecuadamente resultan tóxicos, sin embargo un uso medicinal de los mismos les confiere propiedades astringentes, bacteriostáticas, expectorantes, calmantes y antitusivas.
Usos alimentarios
Son ricas en calcio, hierro y magnesio o lo que es lo mismo, son altamente remineralizantes. Destacan además por su contenido en vitaminas del grupo B. Estos nutrientes las hacen adecuadas en la anemia y la debilidad ósea, lo mismo que en casos de nerviosismo y ansiedad.
Usos funcionais
A partir de este árbol se puede utilizar su madera para crear muebles, herramientas,etc.
Usos lúdicos
No encontré ninguna información
Usos rituais
No encontré ninguna información
Lendas, refráns e mitos
El árbol más antiguo de los Kew Gardens, cerca de Londres (Inglaterra), es un castaño. Sin embargo, la leyenda más extendida cuenta que bajo este árbol se celebró en 1501 una misa, en la que el rey Fernando el Católico (1479-1516) y su ejército pidieron la bendición antes de la batalla por la conquista de Marbella.
Hay algunos refranes como estos: Agosto seco, castaña en cesto. Agua de agosto, ni buen nabo ni buen magosto. Al nogal y al castaño no le valen el engaño.
Hay leyendas alrededor de este árbol. Se decía que el primer herrero consiguió robarle el secreto de la sierra al diablo, diciéndole que en el pueblo ya habían inventado la sierra, a lo que el diablo respondió: “eso ye que vísteis la fueya’l castañu”. El herrero le responde: “Nun la viemos pero ya la veremos”. Así, fijándose en la hoja dentada de este árbol inventa la sierra.
Historia da planta
El castaño es originario de las regiones mediterráneas de Europa. En el mundo se producen unas 500.000t y España produce unas 18.000t. Durante mucho tiempo se ha creído que el castaño había sido traído de Oriente a Europa en la época romana; pero posteriormente esa tesis se desmintió por las excavaciones de zonas prehistóricas, resultando que desde el fin del Terciario existían castaños ancestrales en Europa y se clasificó como planta indígena de las regiones mediterráneas. Poco a poco se ha introducido en los demás países europeos, y actualmente se encuentra en Portugal, España, Francia, Italia, Suiza, Grecia, Turquía, Austria, Hungría, Rumanía, antiguas Yugoslavia y Checoslovaquia, Sur de Bélgica e Inglaterra y algún ejemplar en Holanda. Su área natural se extiende por la parte meridional de Europa, desde el sur de Inglaterra y la Península Ibérica hasta las proximidades del Mar Caspio, islas atlánticas de Canarias y Madeira y norte de Marruecos y Argelia. Artificialmente se ha introducido hasta el norte de Alemania y el sur de Suecia, aunque en esas latitudes su cultivo no es del todo fructífero. La producción mundial es de 500.000 toneladas, siendo la producción europea de 120.000t. En España, las comunidades donde el cultivo del castaño tiene mayor importancia son Asturias, Galicia, Cataluña y Castilla-León; con una producción total de unas 18.000t. De hecho, el nombre Spanish Chestnut o Castaña Española, se debe seguramente al que el norte de Europa importa castañas de España, donde este fruto tiene un valor tradicional, particularmente el primero de noviembre, Día de Todos los Santos.

Fontes secundarias empregadas
http://etimologias.dechile.net/?castan.a Acceso el 22/2/2021
https://www.frutas-hortalizas.com/Frutas/Origen-produccion-Castana.html Acceso el 23/2/2021
http://losarbolesinvisibles.com/historias-de-castanos/ Acceso el 23/2/2021
https://datosatutiplen.wordpress.com/2017/09/25/refranes-sobre-el-castano-y-las-castanas/ Acceso el 23/2/2021

Nome científico da planta

O seu nome científico é Camellia Sinensis

 

Rewda Muiño Vilela · 7 febrero 2025 16:45


Familia da planta
A familia á que pertenece a Camelia é Theaceae.

Nome común da planta
O seu nome común e a Camelia aínda que tamén existen outros nomes como: Rosa de Xapón (moitas das especies son orixinarias de Xapón e China), Rosa oriental (pola similitude coas rosas e o seu orixen asiático) e Flor de Inverno (algunhas variedades florecen en épocas frías).

Información destacada
De acordo con antigas crenzas os xaponeses consideraban a camelia como símbolo da vida truncada, porque a diferencia de outras flores, ao marchitarse non perde os pétalos un a un, si non que se separa íntergramente do tallo.
Ademais a súa utilización no ámbito da medicina ten moitos beneficios, a camelia forma unha barreira protectora sobre a pel e suavizaa, reducindo a irratación

Información botánica da planta
Procedencia
A planta é orixinaria de Xapón e China, e foi introducida a Galicia durante o século XVIII e introduciuse debido a chegada de navegadores portugueses, e Galicia destacou como unha das primeiras rexións europeas en acollelos.
Descrición xeral
A súa forma xeneral é a de un arbusto de porte compacto e denso. Dependendo da variedade e condicións de crecemento, a súa estructura pode ser máis arbustiva ou tomar unha forma máis arbolada.
Tronco ou talo
O tronco da camelia es relativamente delgado e suave en comparación con outras árbores, xa que a camelia é mais ben un arbusto
Folla
As follas da camelia teñen unha froma elíptica e ovalada con bordes dentados ou serrados. En canto o tamaño son grandes, miden entre 6 e 12 cm. Son grosas e duras (firmes e coriáceas).
É perenne.
Flor
La flor de la camelia es grande, vibrante y muy apreciada. Sus colores son brillantes, los tonos más comunes: son el blanco, el rosa el rojo y el amarillo. Con unos pétalos suaves, carnosos y cerosos
Froito
O froito da camelia é unha cápsula leñosa que contén sementes no seu interior, e prodúcese despois da floración.

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
Contribúe a combatir as enfermedades cardiovasculares debido ao seu contido de antioxidantes, axuda a baixar os trglicéridos, así como disminuir o colesterol malo.
É diurético e saciante, perfecto para tomar entre horas, ademais de que contribúe a disminución da grasa corporal. Por todos estos facotres axuda a adelgazar.

Tamén é utilizado en ambitos dermátoloxicos en cremas hidratantes, aceites faciais e acondicianoderes capilares.
Usos alimentarios
O principal uso da camelia foi para fabricación do té, pode ser té branco, amarelo, negro, vermello e verde.
Usos funcionais
Non atopei información.
Usos lúdicos
Non ten usos lúdicos.
Usos rituais
Na época vitoriana, a camelia era unha flor asociada có luto e a memoria, polo que se utilizaba en ceremonias fúnebres.
Na actualidade utilizáse en eventos como o día de San Valentín e aniversarios. Adoitase poñer como decoración nas bodas e en eventos románticos.
Lendas, refráns e mitos
A camelia é unha planta que se rixe principalmente polo simbolismo, ten moitos significados simbólicos como: a beleza, o amor eterno, devoción, admiración e pureza.
Según o mito da camelia aqueles que levan ou levan unha camelia vermella poden mostrar a súa ousadía afrontando as adversidades con integridade e graza.
Historia da planta
Non atopei información.

Fontes secundarias empregadas
Utilizei como medio de información as seguintes webs (webgrafía):
https://www.pazoderubianes.com/origenes-historia-camelia/
https://www.ecco-verde.es/info/ingredientes/camelia
https://gl.wikipedia.org/wiki/Camellia
https://www.cafetearte.es/blog/post/camellia-sinensis-propiedades-usos-y-cultivo.html
https://www.acemelia.com/que-es-camelia-usos/
https://www.picturethisai.com/es/language-flower/Camellia_japonica.html

Nome científico da planta

Cercis siliquastrum

 

Claudia Rodiño Vazquez · 6 febrero 2025 13:36


Familia da planta
Cercis

Nome común da planta
Árbore do amor ou Árbore de Xudas

Información destacada
É unha árbore que se caracteriza polas súas flores rosas en forma de corazón, de aí o seu romántico nome. Tamén conócese como Árbore de Xudas, pois existen un mito que conta que este suicidouse nesta árbore despois de traizoar a Xesucristo.

Información botánica da planta
Procedencia
É nativo da zona norte e leste do Mediterráneo, dende Francia ata Oriente Próximo, e foi introducida na Peninsula Ibérica.
Descrición xeral
Caducifolio, de forma irregular que alcanca de 5 a 10 m de altura. Ten ramass de cortez lisa, e as árbores máis novas adoptan unha cor avermellada.
Tronco ou talo
O tronco é de madera lisa e clara, tornándose tortuosa e negra coa idade. A copa é aberta e irregular.
Folla
As follas son caducifolias simples e redondeadas duns 7 ou 11cm. Son de cor verde claro no haz e de ton lixeiramente glauco (gris-azulado) no envés.
Flor
A flores son hermafroditas, con unha corola papilionácea de cor rosa-lila ou branca; teñen 1-2 cm de lonxitude e se agrupan en racimos de tres a seis flores.
Froito
Ten forma de legume colgante e aplastada de 6 a 10 cm de largo, cor pardo avermellada, e no seu interior poseen de 10 a 14 semillas negruzcas. Maduran no outono e permanecen todo o inverno na árbore.

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
A súa corteza úsase para dores de cabeza e catarros.¡, e os seu froitos como astrinxentes.
Usos alimentarios
As follas teñen un regusto picante, e poden comerse en ensaladas ou buñuelos.
Usos funcionais
A súa madeira non é de moi boa calidade, pois se tuerce con facilidade e se descompón coa interperie.
Usos lúdicos
Non atopei información
Usos rituais
Non atopei información
Lendas, refráns e mitos
Existe un mito que di que Xudas suicidouse nesta árbore.
Historia da planta
A súa cor morada púrpura era da predilección dos emperadores bizantinos, a púrpura era a cor imperior e os seus vestidos e tocados eran desa cor (cor de uso exclusivo da familia imperial bizantina)

Fontes secundarias empregadas
Wikipedia sobre a Árbore do amor: https://es.wikipedia.org/wiki/Cercis_siliquastrum#Historia
https://www.zoobotanicojerez.com/coleccion-botanica/relacion-de-arboles-y-palmeras/arbol-del-amor-cercis-siliquastrum#:~:text=Son%20hermafroditas%2C%20dotadas%20de%20estambres,Florece%20en%20Abril%20o%20Mayo.&text=En%20forma%20legumbre%20colgante%20y,el%20invierno%20en%20el%20%C3%A1rbol.

Nome científico da planta

Prunella vulgaris

 

Iria Francisco Traba · 22 febrero 2021 20:04


Familia da planta
 Lamiaceae

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Localización no mapa
Parada # Nombre Descripción Latitud Longitud
1 Prunella vulgaris 42,867274853 -8,659491752

Nome científico da planta

Patanus orientalis

 

martín veiga · 22 febrero 2021 20:40


Familia da planta
Platanáceas

Nome común da planta
Plátano de paseo

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Fotografías da planta

Información histórica sobre as plantas
Usos medicinais
los frutos son empleados tradicionalmente para tratar problemas de próstata, así como por sus propiedades antiinflamatorias.
Usos alimentarios
No encontré información
Usos funcionais
El Platanus orientalis se utiliza como árbol ornamental, su uso está muy extendido.
Su madera se utiliza en carpintería.
Sus cogollos son utilizados en las terapias con semillas, en la medicina no convencional.
Usos lúdicos
No encontré información
Usos rituais
Sí que encontré paginas web donde decía que se usaba en rituales pero no especificaba más allá de eso
Lendas, refráns e mitos
No encontré nada
Historia da planta
Científicos persas y árabes, como Avicenna y Hakim Momen, también estaban familiarizados con este árbol; en sus obras mencionan sus usos medicinales

Fontes secundarias empregadas
Para mi jardín www.jardineriaon.com
wikipedia wikipedia.org
Arboles ornamentaleswww.arbolesornamentales.es
Arboles de Malaga www.arbolesdemalaga.es
« Atrás