Patio con(vida)

Historia do IESP de Ames « Atrás    

Research topic

Evolution of the landscape and the grounds of the IESP de Ames over time

 

Ariadne Vázquez Trigo · 8 junio 2021 16:40


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
En la zona Norte de Bertamirans se encuentra ubicado en la actualidad la edificación del IESP de Ames, y se pretende ver los cambios habidos con el paso del tiempo en el lugar y en su alrededor próximo en los últimos 65 años. Para ello, utilizamos el programa Comparador de Mapas. El mapa más antiguo de vista aérea encontrado, corresponde a los años 1956 y 1957, y la información que se obtiene son los elementos naturales que componen el paisaje, comprobando que es un área de paisaje natural de campo, con algunas zonas de cultivo, monte bajo con “toxeiras”, bosque formado por una masa de árboles sobre todo autóctonos como pinos y carballos, y sin construcción en la zona donde se encuentra en la actualidad el IESP de Ames y sus alrededores, salvo alguna en Castrigo, observando que hay acceso al lugar a través de caminos de tierra, y existía la carretera de salida de Bertamirans con dirección Norte. Mediante información obtenida de una vecina del lugar de Castrigo, llamada Laura, se sabe que la zona donde está ahora construido el IESP era un monte bajo con "toxeira" y algún carballo, a su alrededor había un gran terreno ocupado con frutales conocido como O Pereiro, atendido por jornaleros y pertenecía a una Casa Grande de la familia Campos. El mapa siguiente encontrado es el correspondiente entre los años 1997 y 2003, en este se observan cambios. El lugar presenta un aspecto más rural, el terreno ha sufrido un proceso de ocupación parcelario agrícola, por edificación de viviendas aisladas, campos de cultivo, la construcción del IESP de Ames y una red eléctrica de alta tensión que pasa próxima por el exterior del recinto del lado O. del edifico, conservando en la parte frontal del IESP algunos árboles autóctonos como el carballo, que ya existían antes de su construcción. Además, el camino que antes era de tierra se convirtió en carretera asfaltada para acceder desde el instituto hasta el lugar de Castrigo y poder salir a la carretera general (AC-544), pues es la calle de salida que usan tanto el profesorado como el alumnado del Instituto. El IESP se estrenó en el curso 1996-1997, pero con el tiempo no llegaban las aulas y el Director del Centro Fernando Sáinz, solicitó con esfuerzo una ampliación costosa, porque había que desplazar una torre eléctrica del lado O. para realizar dicha ampliación, que se consiguió y con la que se ganó patio para el Instituto, con cancha de baloncesto, cancha de futbito, un pequeño aparcamiento para vehículos en el propio recinto del Centro y otro frente al instituto (N.), donde se conserva en el centro un carballo . Por el Este pegado a los terrenos del Instituto se encuentra CEIP A Maía y el área Deportiva Municipal, piscina, campo de futbol, cancha de tenis y un pabellón. Todo rodeado de una carretera asfaltada que pasa por Castrigo que desemboca sobre la carretera principal AC-544. En el mapa actual de 2021, se puede distinguir que en el interior del recinto del IESP de Ames hay una nueva construcción, un edificio anexo de uso múltiple, situado al N.O., donde se encontraba la cancha de baloncesto, que ahora no ya existe; También, en al lado O. junto del cierre perimetral del IESP se plantaron una hilera de árboles, y se ha aprovechado el terreno colindante para un nuevo aparcamiento, al que se le quitó toda la vegetación que ahí había, pero no está asfaltado. Además, ese nuevo aparcamiento es atravesado por una red eléctrica de alta tensión con sus grandes torres que sujetan la red de cables, que son los que fueron desplazados del lado O. del Instituto en su primera ampliación. Sigue estando el CEIP A Maía y el área Deportiva Municipal, que existía en el mapa 1997-2003. Pero, encontramos una zona rural con más viviendas unifamiliares próximas al IESP, situadas al N.E. del instituto, al lado de la carretera AC-544 y muy próximo al nudo o rotonda de direcciones de la AG-56, de nueva construcción, salida Norte de Bertamiráns, este último no se encontraba construido en el mapa de los años 1997 a 2003.

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
- Fernando Sáinz, Primer Director del IESP de Ames. (Realizó una charla en clase sobre la evolución del Instituto) .

Additional documents


Research topic

Evolution of the buildings of the IESP de Ames over time

 

Juan Cañizo González-Elipe, Miguel González Conde · 26 mayo 2021 10:00


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
A cronoloxía das actividades do centro remóntase ao ano 2002, pois atopámonos ante un vacío de información histórica previa a este ano. Neste ano, con motivo do desastre do Prestige, organizouse unha limpeza dunha das praias afectadas. Foi unha actividade moi extendida a nivel educativo en toda Galicia, pois a concienciación que creou este desastre medioambiental fixo que os institutos contribuísen colaborativamente mediante acción coordinadas coma esta, na que o noso instituto tamén participou.
Pegamos un salto no tempo e ubicámonos no 2010. Neste ano, créase unha ONGen colaboración coa asociación benéfica “Médicos se Fronteiras”, liderada polo departamentos de Economía e Historia. Este proxecto tiña como obxectivos ensinar a poner en marcha unha empresa, e neste caso utilizouse a ONG como referencia. Conseguiu recadar 1.700 euros, baixo o nome de “XEGAS”, que foron mandados a Haití con motivo das devastadoras consecuencias que tivo o terremoto dese ano nese país.
A continuación, xa no ano 2014, comeza a época máis destacada no eido da Dinamización Lingüística no noso centro. Neste ano, comezan a debuxarse polo centro os grafitis que promoven o uso e defensa do galego como lingua vehicular, como se amosa no foto principal deste traballo. Tempo despois, no ano 2016, ponse en marcha a iniciativa “Xoves Xa”, que tiña moito peso por aquel entón. Esta iniciativa propoñía o uso do galego ao longo de todo o día cada xoves da semana, e en tódolos ámbitos. Non obstante, desde o 2017 (cando nós entramos no instituto), o proxecto comezou a decaer irremediablemente, finalizando definitivamente a mediados de 2018.
Por outra banda, entran en xogo varios novos broques temáticos con marcada prominencia no que respecta á historia recente do centro. Destaca o Proxecto de sostibilidade Ambiental e Ecosocial, que ten os seus inicios arredor destas datas. Comeza con actividades como o “Proxecto Terra”, que ten por obxecto á concienciación medioambiental do alumnado a través de excursións, e tamén o “Proxecto Ríos”, no que o concello de Ames solicitou aos estudantes de centro a limpeza e habilitación da actual senda que pasa a carón do “Rego dos Pasos”. Máis recentemente, tomaron relevancia proxectos académicas de carácter interdisciplinar e interdepartamental, tales como os proxectos “Patio con Vida”, “ Historia secreta das Prantas”, etc.
Outro eixo temático moi destacado é o de memoria histórica. O departamento hexemónico nesta temática é o de xeografía e historia, con proxectos que persiguen a información histórica dos personaxes da vida cotiá. Destacan traballos como “Oficios femininos invisibilizados”, “Memoria Histórica”, etc. Tamén desde a asignatura de Valores Éticos, con Roberto Barral á súa fronte, existe unha actividade denominada “Memoria Democrática e Dereitos Humanos”, que a través de videoconferencias con personaxes vencellados a esta materia, busca divulgar o coñecemento histórico relacionado co franquismo.
Finalmente, o último broque que imos tratar ten como temáticas fundamentais a igualdade de xénero e a defensa do colectivo LGTBI+. Cada ano, con motivo do 25 de Novembro, celébrase unha homenaxe ás vítimas da violencia de xénero, con actividades coordinadas que emanan diretamente desde Vicedirección. Non obstante, probablemente sexan as incitiativas estudiantís as que máis peso teñen neste ámbito, principalmente no feminismo e na defensa do colectivo. Clara proba de isto é a iniciativa máis recente, levada a cabo por alumnas de 4ºESO, con motivo do ensalzamento do mes do orgullo. As actividas que elas promoveron teñen por obxecto a defensa da tolerancia e a diversidade, a través de diversas manifestacións, como a publicación de bandeiras LGTBI+ e carteis relacionados, distribución de pulseiras e simboloxía relacionada, promoción da concienciación en tódolos ámbitos, etc. Este evento amosa a necesidade da participación estudiantil nos proxectos que atañen ao alumnado do centro.

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Usamos como fontes primarias a testemuña de Carlota Paz, profesora de física e química, que leva 9 anos no centro, e a de Sabela Cobas, profesora de xeografía e historia.


Research topic

Overview of the history of the IESP de Ames

 

Daniel Campos Pauzat · 5 junio 2021 11:39


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
O noso instituto evolucionou moito ao longo dos anos en canto a número de alumnos, edificios, materias ofertadas e actividades. Ao inicio do instituto fai 22 anos, só había 200 alumnos fronte aos 800 que hai agora, polo que non se podían organizar moitas actividades e non había case optativas pola falta de alumnado. Despois veu moita xente nova a vivir a Bertamiráns e pasado un tempo supuxo un gran incremento do número de alumnos que derivou nun aumento de oferta educativa e na evolución do edificio que se modificou tres veces nestes 20 anos para permitir acoller a máis alumnado. Tamén implicou pasar de 20 profes a 90.
Fai 20 anos, o acceso a internet só existía nalgúns espazos públicos e ía moi lento, en cambio hoxe temos un montón de ordenadores encendidos todas as mañás e unha conexión a internet moi rápida. Isto permitiu pasar de facer todo o papeleo a man en papel a facer os trámites online. Ao inicio do instituto non había máis actividades extraescolares que a excursión de fin de curso. Agora, pode haber un montón de viaxes posto que hai moito alumnado para participar nesas actividades ademais tamén cambiou a sociedade que valora moito máis os intercambios culturais polo que se participa máis. Os da miña xeración tivemos mala sorte pola pandemia que non nos deixou viaxar nin o ano pasado nin este.
A colaboración do noso IES é constante cos tres centros de primaria, con institutos de outras comunidades e tamén con algún centro do extranxeiro como estados unidos. No noso centro estanse a levar a cabo moitos proxectos: o plan de mellora de bibliotecas, o plan TIC, o ano que ven chegará o proxecto Edixgal para dotar todas as aulas con ordenadores, e por suposto, o proxecto de memoria histórica no que colaboramos coa nosa profesora de historia.
Na actualidade os alumnos do centro están a participar en diferentes proxectos interdisciplinares, por exemplo o Plan Proxecta no que o centro participa en tres programas (Educación Patrimonial, Proxectos de vida activa e deportiva, Proxecto Terra) ou os PFPP no que o instituto ten dous programas (O IESP de Ames un centro sostible e seguro, e Memoria histórica e democrática)

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Recurrín a unha fonte primaria de información, a nosa directora Marisol Louro Lestón.


Research topic

The people behind the names of spaces at the IESP de Ames

 

Antón Martínez Núñez · 11 junio 2021 16:46


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
Yo tengo que hablar sobre el significado de los diferentes nombres a lo largo de todo el centro.
El primero es el pasillo "Maruxa Mallo", este nombre se debe gracias Carmela Romai, una de las primeras profesoras de plastica del instituto., un año después de la inauguracion del instituto en el 1997/1998. Esta profesora quería decorar el pasillo, y así lo hizo, decoró todo ese pasillo de cuadros y pinturas. Decidió ponerle el nombre de una pintora conocida gallega, el nombre de esta es Maruxa Mallo. Actualmente, este idea se sigue teniendo en pie, ya que se se siguen poniendo decoraciones, dibujos y todo tipo de artes en el.
El siguiente lugar sería la sala de profesores "Mariano Guitián", este nombre se debe a los primeros años del centro. Mariano Guitián ya era mayor, porque venía del colegio de al lado, que actualmente se llama A Maia. Le faltaban pocos años para jubilarse, y le pusieron el nombre en conmemoración.
La biblioteca Carlos Nieto se llama así por el padre de un alumno del principio de segundo de bachillerato. Éste se encontraba en la playa con su hijo y unos amigos, y desgraciadamente este falleció en la playa de la Sieira ahogado, intentando rescatarlos de una subida del agua. Al ocurrir esto, el centro decidió poner una placa en la biblioteca por sus valores, el alcalde acudió y la familia decidió otorgar una escultura suya.
La clase "Manuel Couceiro" tiene este nombre debido a un ex profesor de historia. Él tenía una enfermedad grave y poco a poco le fue afectando, y murió en 2015 más o menos. esta placa se puso para tenerlo de recuerdo y reconocimiento como buen profesor.
El gimnasio también tiene otro nombre, el nombre de un profesor de educación física llamado "José Victor Ónega". Este durante sus vacaciones de Semana Santa fue a un río de León a pescar, y en una subida del río este se ahogó y no dió salido del agua.
Por último está el paseo "Carmen Amado". En una familia de Castiñeiro do Lobo, hubo un suceso de violencia machista en la que el esposo mató a su mujer, la que tiene el nombre de Carmen Amado. Su hijo logró escapar velozmente por la ventana y llegó a avisar de todo. Actualmente cada 25 de noviembre, día en contra de la violencia contra la mujer, el alcalde acude al centro y decide plantar dos árboles cada año. Esto pasó durante todos los años excepto el año pasado por el Covid-19.

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Xesús Xiráldez, profesor de el centro desde 1997 y coordinador del Equipo de Biblioteco del IESP de Ames.
Placas con información sobre los diferentes espacios nombrados.


Research topic

How the Covid-19 pandemic changed the IESP de Ames

 

Álvaro Abad Carballeira, Jaime Fernández Fernández · 29 mayo 2021 18:00


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
The IESP de Ames has changed a lot due to Covid-19. All this transformation began on the 1st September 2020 when the educative authorities ordered that there had to be a distance of 1,5 metres between each student. That meant that classes were going to have less students and it was necessary to find bigger and additional spaces so that students could have normal class. That meant a nightmare because there were 740 students and 37 normal classes, most of them small and only four were very big. On that moment all the members of the ruling staff bacame nearly crazy because it seemed impossible to achieve the purpose of the educative authorities. So everybody began to think and decided that it was essential to create new spaces. The first decission was to use the library, the SUM, the salón de actos and the technology talleres as classes. In some of them there was no adequate infrastructure to give a class. Luckily we had a lot of technological resources that could be used and the same happened with desks and chairs. After that they had to put all the desks at the distance required in every single class and to help students to keep that distance all the time it was decided that there was going to be a white and red sticker on the floor marking the right position of the desk. After that it was necessary to empty the spaces that would be used as classes. For that task many teachers, who were on holidays, came to the high school to help the ruling staff. It must be said that most members of the teaching staff offered themselves to help in the transformation of tve high school. The next step was to make the SUM adequate for classes. At first, as it was very difficult to accommodate all the students, it was thought that there would be three classes. To do that it was divided in three parts using some spare material from the PE department and them those divisions were covered with a green plastic. As there were only desks for one class it was decided that on the others there would be chairs with a tiny table. Those two classes would be used for optative subjects. The next step was that most teachers did not like the idea of sharing that space so the head of studies had to reorganize the schedules so that the PE teachers could have a gym for their classes. It must be said that the council made this task easy because they leant the hugh school a new gym they had recently made. Another difficult aspect was to modify some schedules so that the bigger classes were free when the bac groups had an optative with 30 students. But in the end everything was fixed and just one group had class in the SUM. It was also compulsory to create the Covid space. It was decided that the best place was in one corner of the Sala de Xuntas because it had two windows and it could be separated from the rest of the space with three white wardrobes that were bought and that could also be used to keep different material.As students had to keep the distance when coming into the building it was decided that there would be seven different entrances. That meant the opening of the emergency doors that had been closed until that moment. It was also decided that on each door would be a teacher since 8:30 until the bell rang to surveil students because it was also decided that they could come in as soon as they got the school in order to avoid crowds. Another decission was to forbid to park inside the school because the playground was divided in two parts. The front part and the side next to the primary school was for 4th, bac and basic fp students and the back and the car park side was for the 1st, 2nd and 3rd year students.All the doors and windows had to be opened all the time so students could not use the lockers they had paid for. That meant that they had to take home and to the break all their material in their bags. Another change was the working hours of the cleaning staff. Some of them had to come in the morning.

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Marina Fernández Montoto, current Head of Studies of the IESP de Ames.

Additional documents


Research topic

Evolution of the buildings of the IESP de Ames over time

 

Lorena Viñas Lafuente · 11 junio 2021 01:13


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
O instituto non foi sempre igual, senón que foi modificándose para cubrir as necesidades do alumnado e do profesorado, xa que ían aumentando considerablemente co paso do tempo. O aumento da poboación de Ames, e como consecuencia, dos alumnos do instituto, debeuse a que as vilas do concello (principalmente Bertamiráns e Milladoiro) funcionaban (ao igual que hoxe en día) coma "cidades dormitorio", servindo como residencia para as persoas con traballo en Santiago de Compostela.

Ao comezo do funcionamento do instituto, no ano 1997 (tal e como indica a placa que hai na entrada), estudaron alí poucos rapaces por falta de espazo para os mesmos. Unha ampliación do IESP para que tamén puidesen asentarse alí os estudantes de bacharelato non era posible, porque xusto a un lado estaba a escola dos nenos de educación primaria, e ao outro lado, había unha torreta de alta tensión impedindo as construccións.

Despois da presión exercida pola dirección do IES, decidiuse cambiar a torreta para máis adiante, podéndose colocar 3 aulas na planta superior e outras 3 na inferior, destinadas todas elas ao bacharelato. Pouco despois, construíronse outras 4 aulas nos laterais do edificio; chamándolle anexos do W e anexos do L. Hoxe en día podemos comprobar nós mesmos estas ampliacións, ao mesmo tempo que o respecto polo patrimonio e o arte por parte do insituto, posto que no interior dunha destas aulas aínda permanece conservado un graffiti que formaba parte do muro exterior en tempos anteriores.

No edificio tampouco había salón de actos, e facíanse os eventos nunha clase grande chea de humidades, polo que había que ter un deshumidificador prendido, gastando enerxía e cartos continuamente. Finalmente, constrúese o salón de actos onde estaba situado un porche, facendo posible a realización de novas actividades coma os discursos, ou o teatro.

Mentres que a escola de primaria do lado estaba en obras, no instituto fixéronse catro clases máis un tempo antes para que estes puidesen continuar co ensino ata que rematasen as obras.

Asimesmo, todos os profesores tiñan un departamento que compartían cos compañeiros que impartían a mesma materia, excepto os de educación física. Por isto, construiuse un pequeno departamento (no interior do instituto) e unha clase onde poder impartir a teoría.

Máis tarde, fixeron os laboratorios, o taller de tecnoloxía (a carón do ximnasio, e ao que dan as fiestras de varias aulas porque antes había un porche no seu lugar), e a aula de educación física. Como motivo destas dúas últimas modificacións, os corredores volvéronse máis estreitos do que eran no seu formato orixinal. Ademais, reduciuse moito o tamaño do patio, quedando pequeno en relación á gran cantidade de alumnos e profesorado, que segue a medrar actualmente.

Xa en anos posteriores ao 2015, realizáronse cambios na disposición das aulas, modificando as localizacións: do laboratorio, dos departamentos de dirección, do taller de tecnoloxía, da aula de música, e da biblioteca (amosados nas imaxes dos planos en cor verde); pero aínda así, hai cousas que permaneceron intactas (amosadas nas imaxes do plano en cor amarela).

Xa a comezos do uso do instituto, a sala de profesores (que se atopaba na actual aula de titorías de pais e nais), para que estivese máis preto dos alumnos, trasladouse a onde antes era a biblioteca, movendo do mesmo xeito, a biblioteca para a súa posición actual. Ademais, durante un tempo, usouse a sala 201 como sala de profesores fumadores, pero deixou de ter esta función por falta de espazo para o alumnado, converténdose nunha aula para o ensino.

Xa finalmente, no 2017, foi construida unha Sala de Usos Múltiplos (SUM) no lugar da cancha de baloncesto, onde poder facer as clases de educación física e diversas actividades didácticas.



Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Para realizar este traballo, obtiven a información necesaria falando con Sabela Cobas Fernández, que me levou polos diferentes lugares ao tempo que me ía explicando todos os datos que lle transmitira Fernando Sáinz (o primeiro diretor do centro), e información que ela xa coñecía previamente.

Outra fonte primaria polo tanto é Fernando Sáinz, do cal obtiven moita información a través da charla á que asistimos os rapaces de 4º ESO.

Ademais, puiden atopar evolución relevante nos planos do instituto do ano 2015, que me cedeu dirección, concretamente María Soledad Louro Lestón e Fernando Raposo.


Research topic

The night sky landscape at the IESP de Ames

 

Andrea Vilas Pampín, Uxía Fabeiro Wiliiman · 27 mayo 2021 19:22


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
As our school is located in the Northern Hemisphere, there are certain stars and constellations that can be seen at night.

Probably, the easiest star to localiza would be the Polar Star, the brightest star of Ursa Minor. Near to it, we can find the constellation of Ursa Maior.

If we make a line with both constellations and we prolongated past Ursa Maior, we would find the South Celestial Pole. We know this because, in that direction, we would find the constellation of Crux. Sadly, that one can only be observed in the Southern Hemisphere.

Near Polaris, we can also see other constelations like Draco, that receives its name from its elongated form; Cepheus; and Cassiopeia.

Other constellations that are a little bit further are Auriga, Perseus, Andromeda, Cygnus and Hercules. Part of these constellations cannot be observed throughout the entire year because some stars are out of the circumpolar circle.

Some constellations that are entirely exclusive to a certain season of the year are for example Lyra and Aquila, which are exclusive to the summer and September. Other exclusive constellations are Bootes and the seven stars of the Pleiades.

But the most famous exclusive constellations are the ones from the Zodiac. They are really close to the Ecliptic and because of that they can only be seen for a short period of time every year.

These are the main constellations that could be observed from the IES of Ames. But are the grounds of the school good enough for stargazing?

Being located in a valley, this can already be a problem as it limitates the amount of sky that we can observe. There are also many trees near the school. This could become a problem if they block your sight.

Taking into account this information, we can exclude some of the school grounds. For instance, the carpark would be a bad option because it has so many trees and streetlights. In fact, we should choose a place away from the road. The light pollution here may not be as terrible as it is in the centre of Bertamiráns or in Santiago de Compostela, but it is still something to consider if we are searching for the best place for observing the stars.

If we only took into consideration the amount of space, the Ames municipal football field would be a possible option. Its terrain is flat and spacious. Sadly, football field has really powerful lights that would keep us from properly observing the night sky.

And last but not least, we have the school's own football field. This one may not be as spacious as the previous one, but it doesn't suffer from the light issue. The village nearby, Castrigo, doesn't produce as much light pollution and thus, if we wait until the lights are turned off, we would be able to enjoy the night sky.

It is true that we still have the trees getting in our way and having the directly next to it doesn't help either, but it is probably still the best place for the stargazing.

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
The night sky, the carpark, the Ames municipal football field and the IES of Ames football field.


Research topic

Gardens at the IESP de Ames

 

Emma Arias Blanco · 28 mayo 2021 21:18


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
Dende a inauguración do IESP de ames os xardíns foron evolucionando moito ao longo do tempo. Nos primeiros anos no que o centro abriu ós estudantes de Bertamirans, Ames e arredores, realmente non había xardíns propiamente ditos, senón varias zonas verdes con tan só herba cortada.

Paulatinamente e con paciencia, fóronse empezando a plantar especies vexetais no recinto escolar, comezando pola primeira árbore en honor á primeira muller falecida por seres vítima de violencia de xénero no concello de Ames. Dende entón cada ano se coloca unha nova árbore no Paseo da Igualdade ou Paseo Carmen Amado, situado na zona W do centro.

Como xa dixen anteriormente, nunca houbo xardíns como tal no instituto, ata que coa chegada de Roberto Amarelle como profesor, a través dun proxecto co alumnado de 3º de PMAR diseñáronse os planes futuros para a instalación de árbores, arbustos e flores no recinto escolar; ademais doutras iniciativas de Voz Natura. Cunha axuda económica de 1000€ concedida pola Voz de Galicia, mercouse todo o material necesario para a creación e mantemento destes (as propias plantas, abono, casca de piñeiro, etc.). A idea inicial era facer uso destes cartos para construir dous xardíns: un na zona N (entrada principal) e outro onde están actualmente situadas as mesas de ping-pong. Os rapaces e profesores puxeron moita dedicación neles, acudindo polas tardes, por exemplo, tendo a oportunidade de participar nunha actividade na que se vería reflexado o seu duro traballo máis tarde e coa que se divertiron moito. Comezáranse a plantar as especies neste lugar, cando un día a dirección do centro, cun técnico da Xunta, anunciou que se tería que arrincar todo para botar formigón e facer un patio interior cuberto (que se segue a utilizar hoxe en día). O proxecto dos profesores e alumnado detívose entón e houbo que desenterrar todo para trasladalo á parte dianteira do recinto escolar, a ambos lados da entrada principal, onde se proseguiu ata rematalo por completo.

Roberto, que foi director este proxecto, propuxo as ideas de habilitar novas zonas verdes pensando en que é un centro educativo, e non debe de haber só aulas e formigón senón tamén espazos de lecer para o benestar do alumnado. A construción de novas aulas e anexos elimina cada vez máis estas áreas vexetais, formando un ambiente máis cargado no que semella que hai demasiadas persoas nun entorno pechado e apagado. Quedamos incluso sen opcións para formar patios abertos cunha finalidade deportiva, tendo que recurrir entón a outras instalacións alleas ó instituto. Por exemplo, o descoido da antiga pista de atletismo ó aire libre que rodeaba o edificio principal mostra o desinterese pola loita por que sigan existindo espazos naturais. Tamén o vemos coa destrucción da antiga cancha de baloncesto e os arbustos que a rodeaban, pola instalación da SUM no 2018.

O ex-alumno e ex-profesor propón novas alternativas, como o permiso para a nosa saída á carballeira limítrofe co muro do centro durante os recreos ou a ampliación do recinto escolar sen finalidade de construcción, intentando conseguir unha especie de xardín urbano do que todos poidamos gozar, facendo fronte á insignificancia dos actuais.

Semella que todo comezou sen apenas diversidade vexetal, e tras un intento de evolución da mesma, xa non se traballa en lograr unha beleza natural na contorna, senón na eliminación dela.


(Hai unha actualización completa da situación das zonas naturais do instituto en "Documentos adicionais")

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Roberto Amarelle Garabán, antigo estudante e profesor do instituto.

Fernando Sáinz, antigo director, xefe de departamento, profesor e outros cargos no instituto.

Sabela Cobas, profesora do instituto e participante no Proxecto Terra.

Additional documents


Research topic

Distinguished people and visitors to the IESP de Ames

 

Carla Márquez Chapela, Elizabeth López Miguéns, Lucía Rodríguez López · 31 mayo 2021 20:30


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
Investigando acerca del tema de este trabajo, hemos descubierto una gran cantidad de personajes ilustres o por lo general conocidos que han pisado nuestro centro y sus instalaciones y que ahora, forman parte de la historia y memoria del instituto.
Para empezar, gracias a la charla que Fernando Sainz nos ha brindado, sabemos que por ejemplo Manuel Fraga, que fue profesor catedrático de Derecho Político y de Teoría del Estado y Derecho Constitucional, además de ministro durante el Franquismo, presidente de la Xunta de Galicia durante años y el encargado de hacer los honores de abrir e inagurar el centro en 1996. Visitó en algún momento las instalaciones.
En segundo lugar, cuando el instituto celebró aquí, su 175 aniversario del Seminario de Estudios Gallegos, estuvieron presentes Antonio Fraguas (conocido en gallego como Antón Fraguas, fue un escritor, historiador, antropólogo y etnógrafo español de ideología galleguista. Formó parte de las Irmandades da Fala y de la Real Academia Gallega de las Ciencias, además de ser alumno de Castelao cuando cursó bachillerato y de recibir el premio de Las Artes y de Las Letras en Galicia) e Isaac Díaz Pardo que fue un intelectual galleguista, pintor, ceramista, diseñador, editor y empresario español y que además fue galardonado en 2009 con la Medalla de Oro al Mérito en las Bellas Artes de España.
En 2018, visito el Ies de Ames Eva Mejuto, una gran escritora la cual tiene como especialidad la literatura infantil y juvenil. Tiene realizado cursos de formación sobre libro-álbum y ejercido la docencia en el Máster Libro Ilustrado y Animación Audiovisual de la Facultad de Bellas Artes de la Universidad de Vigo. Además habitualmente participa en encuentros con el alumnado de los colegios.
Por otra parte, podemos comprobar que alumnos que estuvieron en este instituto ahora son grandes estrellas del fútbol, como por ejemplo Verónica Boquete, Fernando Seoane y Hugo Novoa.
En 2014 Xosé Manuel García Trigo, escritor y crítico literario, les contó al alumnado de 2º de la ESO como nace la afección literaria: El deseo de escribir, racional y emocional. También, ese mismo año, visita el centro Manuel Guede, director del Centro Dramático Gallego, que habló al alumnado de 4º de la ESO de "VENENO EN EL TEATRO" y del esfuerzo permanente que supone para los actores y actrices el estudio del texto teatral.
En 2015 María López Sández, escritora y docente de la comarca les habló al alumnado de 3º de la ESO acerca del oficio de escitora y de su obra "O FARO ESCURO".
La vecina Filomena Fraga, se acercó a la biblioteca escolar en 2016 para hablar sobre el papel de la mujer en los tiempos de su mocedad, con motivo del Día de la Mujer. En ese mismo año las escritoras Ledicia Costas y Andrea Maceiras, representantes de la narrativa en lengua gallega más actual, nos hablaron, respectivamente, de los libros: " O CORAZÓN DE XÚPITER" y "EUROPA EXPRESS".
En 2017, Paula Carballeira visita el centro para hablar de Nunca Mascotas.
En el año 2019, el actual presidente de la Xunta de Galicia, Don Alberto Núñez Feijóo, visito las instalaciones del centro y compartió confidencias con los alumnos.
El 26 de abril de 2021, los alumnos y alumnas de 4º, participaron en un obradoiro de baile swing con el profesor de baile Carlos Tomico. El 3 de mayo de 2021, el arqueólogo Mario César Vila, vino para hablar de la recuperación histórica del Camino de Muros-Noia a Santiago que pasa por el municipio de Ames. Y Hilary Mora, guía y divulgadora ambiental en la Reserva Natural La Tirimbina, en Costa Rica, vino para hablar sobre la importancia medioambiental de los murciélagos. El 28 de mayo de 2021, visito el instituto Loli Fojón, que impartió una clase de danza barroca para los alumnos de 3º de la ESO.
Para finalizar, el último en visitar o por decir de otra forma "revisitar" nuestro instituto fue Fernando Sainz, primer director del centro y posterior profesor.

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Las fuentes primarias que hemos utilizado para elaborar este trabajo han sido:
La charla de Fernando Sainz, primer director del centro cuando se fundó en 1996 y más tarde profesor del centro.
El libro de firmas que el coordinador de la biblioteca nos ha dejado utilizar para así, obtener mayor información y poder enlazar toda la ella de una manera más fácil.
También hemos hablado con Manuel Xesús Xiráldez, el coordinador de la biblioteca Carlos Nieto, y el cual, nos ha informado más sobre el tema de este trabajo. Él nos ha dado las memorias de actividades del centro desde el curso 2014-15 hasta el curso 2020-21 y nos lo ha facilitado aún más dejándonos la foto en la que salen algunas personas conocidas y de las que ya hemos hablado en el apartado de la explicación de la investigación en la que conmemoraba el 175 aniversario del Seminario de Estudios Gallegos.


Research topic

Graffiti in the walls of the IESP de Ames

 

Marta Rodríguez Barbazán, Natalia Quinteiro Pico · 30 mayo 2021 15:46


Image of the group with the material evidences

Research topic explanation
El grafiti es una forma de expresión artística que forma parte del arte urbano o arte callejero, a menudo relacionado con vandalismo o actos ilegales. Sin embargo, cada vez es más frecuente ver a muchos artistas y creativos pintar con murales y por contrato fachadas de viejos edificios.
En esta investigación por el centro escolar IES plurilingüe de Ames, hablaremos sobre los graffitis más llamativos de las paredes que forman este instituto y explicaremos algunos datos de cada uno de ellos, así como los autores y los años de creación.
En primer lugar, explicaremos resumidamente las dos primeras fotografías que subimos a esta plataforma. En la primera, podemos apreciar un gran dibujo con delfines realizada en el curso 2003/04 y en la segunda, un barco y una isla dibujados en el curso 2004/05. Ambos graffitis tienen en común que se hicieron por alumnos de 4°ESO con la antigua profesora de plástica Carmela, que actualmente está trabajando en el instituto de Sar.
A continuación, en la tercera fotografía, se puede apreciar un gran graffiti pintado en el año 2018 por los alumnos de la profesora Renata Otero con el curso de graffiti de la Vella Escola. A su derecha, hay una gran composición de círculos improvisados, con el simple objetivo de decorar. Además, otro de los graffitis pintados también con Vella Escola es el del "chico sacando la lengua", hecho en el 2019.
Prestando atención a las paredes laterales de este centro escolar, también nos podemos encontrar con dibujos de corazones realizados con una antigua profesora llamada Carmen García Otero el 23/06/06 y composiciones en las paredes de la parte de atrás, pintadas por alumnos de 3°ESO.
A continuación, si nos desplazamos hacia las paredes que se aproximan a la entrada del instituto, podemos ver un graffiti en honor a Sonia Delaunay por los alumnos de 4°ESO y otras composiciones de geometría de óvalos y ovoides con la profesora Renata Otero.
Acabando con el exterior, como se puede apreciar en varias fotos que subimos, la parte delantera de este centro escolar también está llena de preciosos y creativos graffitis hechos con Renata Otero en defensa del gallego, utilizando frases de los alumnos como idea para pintar.
En cuanto a la última fotografía del aula 38 del IES de Ames, se puede apreciar la magnífica creación del mosaico de un pez con restos de azulejos y con la utilización de un disco para recrear el ojo de este animal acuático. Esta gran obra, que sin lugar a duda llama a la vista, se creó aproximadamente hace 20 años con Carmen González Otero, una de las profesoras de plástica que pasaron por este centro escolar.
Finalmente, en la actualidad, se está intentando dibujar junto a la entrada del instituto dos mandalas en el suelo. Esta idea está organizada por la actual profesora de plástica Renata Otero, quien también organizó muchas de las obras citadas anteriormente.

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Images of the material evidences of the topic

Primary sources
Renata Otero, profesora de Educación Plástica en el Instituto IES plurilingüe de Ames.